Archief van september 2018

“Screening op longkanker redt duizenden levens”

Volgens Trouw zou screening op longkanker duizenden levens redden. RTL Nieuws meldt dat artsen daarom pleiten voor screening op longkanker bij (ex-)rokers. De berichten volgen op een persbericht van het Erasmus MC, waarin Nederlands onderzoek naar longkankerscreening wordt aangekondigd als “een resultaat van wereldklasse”. Uit dit onderzoek, uitgevoerd tussen 2003 en 2006, zou blijken dat bij mensen met ‘een verhoogd risico op longkanker’ regelmatige controle met een CT-scan zou leiden tot 26% minder sterfte aan longkanker. Een longarts stelt daarom: “De sterftereductie bij screening is aangetoond, invoering is dus nodig.”
Er is echter ook kritiek op het onderzoek. Andere artsen wijzen er op dat er door screening misschien minder mensen overlijden aan longkanker, maar dat diezelfde mensen uiteindelijk nauwelijks langer overleven omdat ze – vermoedelijk door datzelfde roken – eerder overlijden aan bijvoorbeeld hart- en vaatziekten. Het staat dus zeker niet onomstotelijk vast dat “screening op longkanker duizenden levens redt”. Bovendien kunnen CT-scans ‘uit voorzorg’ ook juist tot onrust en zelfs onnodige operaties zorgen als ze ten onrechte aangeven dat er longkanker zou zijn. Ook in medische vakliteratuur was uitgebreid aandacht voor deze en andere kanttekeningen bij het onderzoek.
Zoals ook in een ander bericht in Trouw wordt aangegeven zal de Nederlandse Gezondheidsraad uiteindelijk advies moeten uitbrengen of longkankerscreening moet worden ingevoerd. Het lijkt waarschijnlijk dat daar gezien de vele kanten aan het onderwerp nog meer tijd en onderzoek voor nodig is.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Beter antibiotica dan het mes bij acute blindedarm”

“Een ontstoken blindedarm hoeft niet meteen te worden geopereerd”, aldus NRC deze week op basis van recent Fins onderzoek. In dit onderzoek werden ruim 500 patiënten met een eerste blindedarmontsteking (appendicitis) vervolgd. De helft onderging direct een operatie waarbij de blindedarm verwijderd werd. De overige patiënten werden alleen met antibiotica behandeld. De behandeling met antibiotica bleek in veel gevallen voldoende effectief: ruim de helft van de patiënten kon zo een operatie worden bespaard. In de eerste vijf jaar na deze eerste blindedarmontsteking hadden 100 van de 250 patiënten die met antibiotica waren behandeld alsnog een operatie aan de blindedarm nodig. De onderzoekers concluderen dat de behandeling van een blindedarmontsteking met antibiotica een geschikt alternatief is voor een operatie. Eerder concludeerden Engelse onderzoekers hetzelfde voor kinderen met een blindedarmontsteking.
Overigens dient wel opgemerkt te worden dat het hier een zogeheten ongecompliceerde blindedarmontsteking betreft. Bij een blindedarmontsteking kunnen namelijk vaak complicaties ontstaan, zoals een gesprongen blindedarm, waarbij een operatie noodzakelijk blijft.
Op dit moment staan antibiotica (nog) niet als behandeling voor een blindedarmontsteking in de – overigens verouderde – Nederlandse richtlijnen. Patiënten die bij een blindedarmontsteking behandeling met antibiotica zouden willen overwegen, kunnen dit bespreken met hun behandelend arts.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Geen pil, maar een paprika helpt tegen diabetes”

Verschillende media schrijven deze week over leefstijladviezen voor patiënten met diabetes type 2, na het recente uitbrengen van een handleiding door de Vereniging Arts en Leefstijl “die huisartsen uitlegt hoe zij diabetespatiënten van de medicatie af kunnen krijgen”. “Een huisarts die geen pillen voorschrijft, maar de patiënt eropuit stuurt om groente en fruit te kopen. Dat gaat diabetespatiënten vaker overkomen.” aldus Trouw. RTL Nieuws schrijft “De standaard ‘oplossing’ voor mensen die diagnose diabetes type 2 kregen was tot voor kort: pillen slikken. Een nieuwe handleiding voor huisartsen brengt daar nu verandering in.” In een interview met NRC vertelt één van de initiatiefnemers van de handleiding dat ze denkt dat “50 tot 70 procent kan stoppen met pillen slikken”.
Er zijn inderdaad aanwijzingen dat een gezonde leefstijl bij patiënten met diabetes type 2 kan leiden tot het kunnen minderen of zelfs stoppen van medicatie. Maar of dat echt bij “meer dan de helft van de patiënten” het geval is, staat zeker niet vast. RTL Nieuws schrijft bijvoorbeeld zelf al over een praktijkvoorbeeld met veel aandacht voor leefstijl waarna uiteindelijk “bijna één op de vier patiënten zonder medicatie door het leven kon”. Dit is heel iets anders dan de “50 tot 70 procent” die de huisarts in NRC aanhaalt vanuit een schatting uit haar eigen praktijk. Die optimistische getallen berusten dus niet op wetenschappelijk onderzoek.
De media brengen het nieuws alsof het nut van een gezonde leefstijl een heel nieuw inzicht is. In de huisartsenrichtlijn diabetes type 2 staat dit echter al duidelijk beschreven: “Het nastreven van een betere leefstijl vormt de basis van de behandeling en blijft belangrijk gedurende het hele ziektebeloop”. De besproken handleiding zal dit nu weer extra benadrukken en kan huisartsen en praktijkondersteuners er zo nodig bij helpen.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Aspirientje slecht voor gezonde senior”

NRC meldde vorige week dat “een aspirientje ter voorkoming van hart- en vaatziekten  de kans op een iets eerdere dood bij gezonde ouderen verhoogt”. Het nieuwsbericht is gebaseerd op een artikel dat verscheen in een Amerikaans wetenschappelijk tijdschrift.

Review door: redactie i.s.m. Gezondheid en Wetenschap
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Een wc-bril vies? In een vliegtuig kun je pas echt ziek worden”

Algemeen Dagblad schrijft over verschillende onderzoeken naar het vóórkomen van bacteriën en virussen in vliegtuigen en vliegvelden: “Mensen met smetvrees weten het al lang: je moet uitkijken voor dingen die anderen aangeraakt hebben”.
Directe aanleiding voor het bericht is een onderzoek naar de verspreiding van griep- en verkoudheidsvirussen op een Fins vliegveld. De krant schrijft hier echter maar kort over en herhaalt daarna vooral uitkomsten uit een ouder, niet-wetenschappelijk onderzoek – dit onderzoek werd in 2015 uitgevoerd door een online reisbureau en werd onder meer in de Britse Daily Mail beschreven. Algemeen Dagblad beschrijft nu opnieuw alle plekjes die destijds werden onderzocht en noemt of er veel of weinig bacteriën werden gevonden.
Uiteindelijk komt er in het nieuwsbericht toch nog enige nuance: ook op andere oppervlakken – zoals toetsenborden, mobiele telefoontjes of je eigen huid – komen veel bacteriën voor. Daar word je echter niet zomaar ziek van, zeker niet als je op hygiëne let en bijvoorbeeld je handen wast. Bovendien zijn de meeste bacteriën onschuldig.
Belangrijk is verder dat de verschillende onderzoekers alleen maar naar de aanwezigheid van bacteriën en virussen hebben gekeken, ze hebben helemaal niet onderzocht of mensen er ook echt ziek van werden. Dat je “in een vliegtuig pas echt ziek kunt worden” zoals de krant kopt, is dus een veel te overdreven stelling die bovendien niet wordt bevestigd door de beschreven onderzoeken.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Alzheimer veel sneller opgespoord met nieuwe bloedtest”

De NOS schrijft vanmorgen: “binnen een jaar is er een bloedtest waarmee de ziekte van Alzheimer eerder en gemakkelijker op te sporen valt dan nu”. Deze uitspraak zou zijn gedaan door een hoogleraar van het Amsterdam UMC. Volgens een persbericht van het Amsterdam UMC denkt de hoogleraar “binnen een jaar deze test, die de ziekte van Alzheimer aantoont, op de markt te hebben”. Het persbericht stelt zelfs dat de genezing van Alzheimer een “stap dichterbij” is. Uit de berichten is niet op te maken op welke onderzoeken de uitspraken zijn gebaseerd.
Het is belangrijk te benadrukken dat de ziekte van Alzheimer momenteel niet goed te behandelen en zeker niet te genezen is. Het ‘eerder opsporen van de ziekte’ zou daarom vooral betekenen dat te betreffende persoon eerder weet dat hij of zij de ziekte heeft. De hoogleraar hoopt dat een eerdere diagnose in de toekomst ook kan leiden tot betere behandeling, maar durft daar tegenover de NOS geen uitspraak over te doen.
De NOS tempert zelf de hoge verwachtingen: “In het onderzoek naar de ziekte van Alzheimer zijn al vaak hoopgevende ontwikkelingen gepresenteerd. Maar ondanks uitgebreid onderzoek en hoge investeringen hebben die patiënten uiteindelijk nog maar heel weinig gebracht.”
Het zal het komende jaar afwachten zijn of de genoemde test inderdaad beschikbaar komt, in hoeverre deze blijkt te werken en vooral of het inzetten van de test ook tot voordeel leidt voor de patiënt. Tot die tijd lijkt de hoopgevende berichtgeving erg voorbarig.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Onderzoekers: ‘Veel zitten vergroot ook bij fitte mensen diabeteskans'”

Vorige week meldde NU.nl dat mensen “die als fit beschouwd worden (…) door veel te zitten een vergroot risico op diabetes lopen”. Het nieuwsbericht is gebaseerd op Maastrichts onderzoek.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Pijnstiller diclofenac moet uit vrije verkoop wegens bijwerkingen”

Vorige week verscheen in het NRC een nieuwsbericht over de pijnstiller diclofenac. Het medicijn zou “meer hartproblemen en maagdarmproblemen dan soortgelijke pijnstillers als ibuprofen, naproxen en paracetamol” veroorzaken. Volgens Deense onderzoekers – die “het grootste onderzoek ooit naar de bijwerkingen van diclofenac” verrichtten – zou de pijnstiller daarom niet meer zonder doktersrecept verkrijgbaar moeten zijn.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer