“Een zwak hart bevordert kanker”

“Hartfalen verhoogt het risico op kanker”, aldus NRC halverwege augustus. Dit nieuwsbericht is gebaseerd op onderzoek door Groningse artsen.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier


Wat is er op te maken uit de titel?

Het nieuwsbericht in NRC meldt dat “een hart dat het bloed niet meer goed kan rondpompen signaalstoffen afgeeft die de groei van tumoren verderop in het lichaam kunnen stimuleren”.
Hoe zeker is dit nieuws? En heeft dit op dit moment gevolgen voor patiënten met hartfalen?

Waar komt dit nieuwsbericht vandaan?

Bij hartfalen pompt het hart minder krachtig, waardoor er minder bloed – en dus ook zuurstof – naar de verschillende organen wordt vervoerd. Dit leidt tot verschillende klachten, waaronder kortademigheid en vocht vasthouden. Hartfalen kent verschillende oorzaken. Een voorbeeld van zo’n oorzaak is een hartinfarct.

Patiënten met hartfalen hebben mogelijk een hoger risico op het ontwikkelen van kanker. Wat dit verband echter verklaart, is nog niet duidelijk. Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen wilden weten of er een causaal verband bestaat tussen het hebben van hartfalen en het krijgen van kanker – zij vroegen zich dus af of het hartfalen de directe oorzaak van de toegenomen kans op kanker is. Hiertoe onderzochten zij darmtumoren bij muizen met een genetische aanleg om darmtumoren te ontwikkelen. Bij een deel van de muizen werd op verschillende manieren hartfalen veroorzaakt, bijvoorbeeld door een hartinfarct uit te lokken. Na zes weken zagen de onderzoekers dat er bij de muizen met hartfalen meer en grotere darmtumoren waren ontstaan in vergelijking met de muizen zonder hartfalen.

Vervolgens bestudeerden de onderzoekers vijf eiwitten waarvan men vermoedt dat deze een rol spelen bij het ontstaan van darmkanker. De onderzoekers zagen dat deze vijf eiwitten 30-100% meer voorkwamen bij mensen met hartfalen in vergelijking met mensen zonder hartfalen. Eén van deze eiwitten bleek bij laboratoriumonderzoek de groei van darmkankercellen te stimuleren.

Tenslotte bleek uit de analyse van gegevens van ruim 8000 deelnemers aan een ander onderzoek een verband tussen hartfalen en kanker: mensen met bepaalde bloedwaardes wijzend op hartfalen hadden een grotere kans op het krijgen van kanker. Deze resultaten bleven overeind wanneer de onderzoekers rekening hielden met het feit dat hartfalen en kanker veel dezelfde risicofactoren hebben (zoals roken, suikerziekte en hoge bloeddruk).

De onderzoekers concluderen dat zij “voor het eerst een causaal verband aantonen tussen hartfalen en kanker”. Zij stellen dat het daarom misschien nodig is om patiënten met hartfalen al vanaf jonge(re) leeftijd regelmatig te controleren op het ontwikkelen van kanker..

Is dit echt iets nieuws?

Op dit moment worden alle mannen en vrouwen van 55-75 jaar iedere twee jaar uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek darmkanker. Als meer nauwkeurig kan worden bepaald wie er daadwerkelijk een verhoogd risico loopt op het krijgen van darmkanker, zou dit van pas komen bij de opzet van het bevolkingsonderzoek. Het recente onderzoek zou volgens één van de onderzoekers mogelijk aanleiding kunnen zijn om patiënten met hartfalen al vanaf 45 jaar te controleren.

Wat kunnen we hier nu concreet mee?

Onderzoekers uit Groningen hebben met verschillende onderzoeken bij muizen en mensen een mogelijk oorzakelijk verband aangetoond tussen het hebben van hartfalen en het ontstaan van (darm)kanker. Omdat de onderzoekers ook eiwitten vonden die zowel bij patiënten met hartfalen als met darmkanker verhoogd waren, vermoeden zij dat het hartfalen mogelijk een bijdrage levert bij de groei van darmkanker. Of het onderzoek daadwerkelijk aanleiding zal geven tot meer controles bij patiënten met hartfalen, is nog onduidelijk. Patiënten met hartfalen die vragen hebben over het onderzoek kunnen contact opnemen met hun huisarts of cardioloog.