In het kort

“Beginnende arts heeft weinig medicijnkennis”

Verschillende media waaronder NU.nl, AD en De Telegraaf schrijven dat beginnende artsen “niet goed in staan zijn om effectief en veilig medicatie voor te schrijven”. Het nieuws is gebaseerd op promotieonderzoek van een klinisch farmacoloog van het VUmc. Het promotieonderzoek bestaat uit verschillende onderzoeken (zoals hier en hier) naar verschillende manieren waarop Europese geneeskundestudenten het voorschrijven van medicatie krijgen onderwezen. Hieruit blijkt onder meer dat “45 procent van de ondervraagden nog nooit een medicijn had voorgeschreven vlak voor het afstuderen”. Dit is enerzijds natuurlijk niet vreemd, omdat geneeskundestudenten ook nog niet bevoegd zijn om medicatie voor te schrijven. Anderzijds zouden zij het voorschrijven misschien vaker moeten oefenen, voor zij dit als arts in de praktijk gaan doen.
In landen waar meer praktijkonderwijs wordt gegeven – zoals ook in Nederland – werd er beter gescoord. Zo moeten in Nederland geneeskundestudenten in hun laatste jaar in de rol van ‘semiarts’ wel al medicatie voorschrijven, maar wordt dit altijd vooraf gecontroleerd door een superviserend arts. Ook hebben ziekenhuizen in Nederland verschillende maatregelen om voorgeschreven medicatie te controleren, zoals medicatiebeoordelingen door apothekers en medicatieteams.
Van het voorschrijven van medicatie is al langer bekend dat dit een fout-gevoelig proces is, wat het huidige onderzoek opnieuw benadrukt. De promovendus pleit voor meer praktijkonderwijs en een verplicht Europees ‘voorschrijf-examen’.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Verslaafd aan een pilletje voor het slapen”

NRC handelsblad schrijft over Nederlands onderzoek naar mensen die langdurig slaappillen gebruiken. Verslavingsarts Erik Paling vertelt in een interview met de krant over onderzoek naar mensen die ‘afhankelijk’ zijn van slaappillen. Uit de eerste resultaten van het onderzoek zou blijken dat langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen – ook wel bekend als ‘benzodiazepinen’ of ‘benzo’s’ – leidt tot “afname van intelligentie”, “vertraging in het denken” en “moeite met onthouden”. Bij het onderzoek wordt ook gekeken naar nieuwe manieren om mensen van de slaappillen af te brengen. Het onderzoek loopt nog tot eind 2018.
Dat benzodiazepinen verslavend zijn is al lang bekend. De Nederlandse Huisartsenrichtlijn beveelt daarom aan om deze middelen alleen in uitzonderingsgevallen en dan voor korte duur voor te schrijven. Desondanks zijn er nog altijd veel mensen afhankelijk van de middelen. Mogelijk kan het beschreven onderzoek meer inzicht geven in zowel de risico’s van het gebruik als manieren om met de middelen te stoppen.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Vrouwen met reuma doen er langer over om zwanger te worden”

NU.nl schrijft dat het bij vrouwen met reuma langer duurt voordat zij zwanger raken dan bij vrouwen zonder reuma. Bij vrouwen met reuma zou dit gemiddeld zes maanden duren, tegenover gemiddeld drie maanden bij gezonde vrouwen. In een persbericht van het Erasmus MC is te lezen dat de activiteit van de ziekte – die gepaard kan gaan met zogenaamde ‘opvlammingen’ – en de soort medicijnen die die vrouwen gebruiken, hier invloed op hebben. Het gebruik van ontstekingsremmers (‘NSAID’s’) en hoge doses prednison zou beter vermeden kunnen worden. Volgens het persbericht zou uit eerder onderzoek al gebleken zijn dat er steeds meer andere medicijnen tegen reuma zijn die veilig tijdens de zwangerschap kunnen worden gebruikt.
De betrokken promovendus stelt dat “vrouwen met reuma er verstandig aan doen tijdig over gezinsplanning na te denken”. Zij benadrukt daarbij dat “goede communicatie en samenwerking tussen gynaecoloog en reumatoloog heel belangrijk zijn, liefst al voordat de vrouw zwanger raakt”.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Alcoholisten glippen massaal langs de huisarts”

“Huisartsen hebben zelden door wie van hun patiënten een alcoholprobleem heeft”, aldus dagblad Trouw. Een Maastrichtse onderzoekster vroeg ongeveer 2350 patiënten naar hun alcoholgebruik, en vergeleek dit met de registratie van alcoholgebruik in het huisartsendossier. Hieruit bleek dat liefst 11,1% van de patiënten zelf rapporteerde ‘problematisch alcoholgebruik’ te hebben, terwijl bij maar één patiënt de diagnose ‘problemen met alcoholgebruik’ in het dossier was vastgelegd.
Er blijkt dus een flink verschil tussen het aantal patiënten dat alcohol gebruikt en het aantal bijbehorende diagnoses in het huisartsendossier. Dit zou inderdaad kunnen betekenen dat huisartsen onvoldoende vragen naar het alcoholgebruik van hun patiënten. Maar het niet altijd vastleggen van een diagnose is iets heel anders dan iets ‘zelden doorhebben’. Voor het onderzoek is de huisartsen bijvoorbeeld niet zelf gevraagd naar hun idee over het alcoholgebruik van hun patiënten. Het kan best zijn dat de huisartsen dit heel goed doorhebben, alleen niet het bijbehorende ‘vinkje’ hebben gezet in het dossier. Het nieuwsbericht in Trouw gaat geheel voorbij aan dit belangrijke verschil.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Ook één sigaret per dag is dodelijk”

Verschillende kranten schrijven over Brits onderzoek waaruit zou blijken dat ook mensen die maar één of enkele sigaretten per dag roken, een verhoogd risico op hart- en vaatziekten hebben. De onderzoekers combineerden de gegevens uit een groot aantal andere onderzoeken naar het verband tussen roken en hart- en vaatziekten. Zij berekenden daarbij dat mensen die 20 sigaretten per dag roken grofweg 2 a 3 keer zoveel kans hebben op hart- en vaatziekten, maar mensen die slechts één sigaret per dag roken ook nog altijd zo’n 1,3 keer zo grote kans. De onderzoekers concluderen dat er “geen veilige ondergrens” bestaat voor het roken van sigaretten.
Ook in De Telegraaf wordt gesteld dat “minderen geen optie” is. Dat blijkt niet per se uit het onderzoek, wat toont dat minderen wel degelijk effect kan hebben. Maar helemaal stoppen is natuurlijk beter.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

In samenwerking met Gezondheid en Wetenschap

“Te vaak amputaties bij diabetespatiënten”

Volgens Algemeen Dagblad worden “onnodig vaak tenen, voeten en onderbenen afgezet” bij diabetespatiënten. Als deze patiënten naast een wondje ook een bloedvatafsluiting in het been hebben, kan dit leiden tot een amputatie. In het nieuwsbericht komen drie artsen aan het woord die vooral lijken te pleiten voor een meer centrale en gespecialiseerde aanpak van het behandelen van zulke bloedvatafsluitingen. Waar het nieuws precies vandaan komt, en waar bijvoorbeeld uit zou blijken dat het aantal amputaties “de helft minder .. door razendsnel ingrijpen van de huisarts” zou worden, wordt niet duidelijk.
In de huidige huisartsenrichtlijn staat duidelijk vermeld dat een huisarts een diabetespatiënt met een wondje aan de voet en tekenen van een bloedvatafsluiting met spoed moet verwijzen naar een gespecialiseerd team in het ziekenhuis. Mogelijk zien de genoemde artsen liever dat álle diabetespatiënten met een wond aan een voet direct worden ingestuurd naar het ziekenhuis. Of dit inderdaad leidt tot minder amputaties – en daarbij niet zal leiden tot een enorme stijging van de ziektekosten – zal dan nog moeten blijken.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: wij kunnen hier geen originele bron bij vinden

“Waarschuwing gevaarlijke behandeling Q-koorts”

Onder meer De Telegraaf, Algemeen Dagblad en NOS schrijven over een mogelijk gevaarlijke behandeling tegen Q-koorts. Een alternatieve arts zou beweren patiënten met Q-koorts te kunnen genezen door bloed af te nemen, dit te behandelen en dan enkele weken later weer bij de patiënt in te brengen. In een nieuwsitem van Omroep Gelderland waarschuwt een internist van het Q-koorts expertisecentrum van het Radboudumc dat er geen bewijs is voor de werkzaamheid van de behandeling en dat deze potentieel gevaarlijk is. In het Brabants Dagblad zegt de voorzitter van de Vereniging tegen Kwakzalverij dat “al jaren bekend” is dat de alternatieve arts ‘een kwakzalver’ is.
In het zelfde nieuwsitem van Omroep Gelderland komt ook een patiënt met Q-koorts aan het woord, die vertelt over twee andere patiënten die veel baat zouden hebben gehad bij de behandeling. De betreffende arts stelt in een reactie dat hij de behandeling al 10 jaar aanbiedt zonder dat hierbij ongewenste reacties zijn opgetreden.
Volgens de internist en ook een woordvoerder van stichting Q-support is er dus geen wetenschappelijk bewijs voor de behandeling. Anderzijds is ook nog niet vastgesteld dat de behandeling tot gevaarlijke gevolgen leidt, alhoewel deze wel met de nodige risico’s gepaard lijkt te gaan.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Kinderartsen slaan alarm om knoopcelbatterij”

Algemeen Dagblad en vervolgens meerdere media melden dat “kinderartsen alarm slaan over de heftige, soms dodelijke gevolgen van het inslikken van een kleine batterij”. Het gaat om de knoopcelbatterij: de ronde, platte batterijen die onder andere in elektronisch speelgoed zitten. Aanleiding voor dit nieuws is een zogeheten ‘signalering’ van de Nederlandse Vereniging van Kinderartsen (NVK): “Meer bewust wording van de gevaren en gevolgen van ingeslikte knoopcelbatterijen is van groot belang”. Als een knoopcelbatterij in de slokdarm blijft steken, kan deze door een chemische reactie een gat in de slokdarm branden, met zeer ernstige complicaties tot gevolg. De NVK roept alle kinderartsen op om incidenten met ingeslikte batterijen te melden.
De NVK heeft al in 1992 het Nederlands Signalerings Centrum Kindergeneeskunde (NSCK) in het leven geroepen. Dit centrum heeft als doel meer inzicht te krijgen in het vóórkomen van zeldzame of nieuwe aandoeningen bij kinderen. Het inslikken van batterijen is nu dus ook aan deze lijst met aandoeningen toegevoegd.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Voedselingrediënt kan oorzaak darminfectie zijn”

Onder meer het NRC schrijft over een suiker genaamd ‘trehalose’ als mogelijke oorzaak voor infecties met de bacterie clostridium difficile. Onderzoekers hebben bij twee specifieke ‘stammen’ van deze bacterie eigenschappen ontdekt, waardoor deze goed kunnen overleven in een omgeving met trehalose. Deze bacteriestammen zouden de afgelopen jaren verschillende “epidemieën” met darmontstekingen hebben veroorzaakt. De onderzoekers schrijven dat het daarom mogelijk is dat in die periode, waarin trehalose steeds vaker in voedsel werd verwerkt, juist déze bacteriën mensen ziek hebben gemaakt.

Met het onderzoek is niet vast te stellen dat trehalose daadwerkelijk de oorzaak is geweest van de ‘uitbraken’ van de darminfectie. Het is daarbij belangrijk te benadrukken dat suiker van zichzelf geen darminfectie geeft: een infectie onstaat door een samenloop van omstandigheden waarin aanwezigheid van een bacterie en het afweersysteem van de patiënt de belangrijkste onderdelen zijn. De aanwezigheid van trehalose zou in geval van de onderzochte bacteriën wel kunnen leiden tot een betere overleving van de bacteriën. Daarvoor is het dan dus wel eerst nodig dat de patiënt de bacterie bij zich draagt.

Zoals ook het NRC schrijft is de besproken clostridium bacterie vooral gevaarlijk voor mensen met een verminderde weerstand.
De onderzoeksresultaten betekenen dus niet dat trehalose een onveilig voedselingrediënt is.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Mogelijke doorbraak in behandeling ziekte van Huntington”

Verschillende media schrijven over ‘hoop’ en een ‘doorbraak’ bij de behandeling van de ernstige erfelijke hersenziekte ziekte van Huntington. De berichten baseren zich op Engelse media, zoals de BBC en de krant The Guardian. Deze media beschrijven uitspraken van verschillende Engelse onderzoekers. Zij zouden een “experimenteel medicijn” hebben toegediend aan 46 patiënten met de ziekte van Huntington, met “minder schadelijke eiwitten in de hersenen” tot gevolg. Het medicijn zou bovendien veilig zijn. Of het ‘verlagen van de schadelijke eiwitten’ ook leidde tot merkbare veranderingen bij de patiënten vermelden de berichten niet.

Het is belangrijk te benadrukken dat al deze berichten dus nog berusten op uitspraken van onderzoekers. De onderzoeksresultaten zijn nog niet openbaar, maar zouden “volgend jaar gepresenteerd en gepubliceerd worden”. Langetermijneffecten zullen nog wat langer op zich laten wachten. Tot die tijd lijkt het helaas nog erg voorbarig om al zo nadrukkelijk van een ‘doorbraak’ te spreken.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier