“Eén op de drie Nederlanders denkt dat antibiotica nodig zijn bij griep”

Vorige week schreef NU.nl dat één op de drie Nederlanders denkt dat antibiotica als geneesmiddelen nodig zijn bij griep. Het bericht volgt na een enquête door een Nederlands onderzoeksbureau.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier


Wat is er op te maken uit de titel?

Uit een enquête zou blijken dat “ruim 30 procent van de Nederlanders denkt dat antibiotica nodig zijn bij griep”. De inleiding van het bijbehorende persbericht schrijft verder over mensen die hun huisarts om antibiotica vragen bij griepverschijnselen: “De helft geeft aan dit ook gekregen te hebben.” Waar komen deze getallen precies vandaan? En waarom is kennis over antibiotica eigenlijk zo belangrijk?

Waar komt dit nieuwsbericht vandaan?

Om dit bericht goed te kunnen begrijpen is het belangrijk enkele feiten over antibiotica op een rij te zetten:

In maart 2016 hield onderzoeksbureau Flycatcher een enquête onder 2500 respondenten in Nederland. Op basis hiervan constateerde het bureau dat:

  • 25 procent van de Nederlanders niet weet dat resistente antibiotica voorkomen in Nederland (en Europa).
  • 13 procent van de Nederlanders nog nooit van antibioticaresistentie heeft gehoord.
  • 29 procent van de Nederlanders denkt dat een bacteriële infectie alleen geneest met behulp van antibiotica (en niet vanzelf). Dit percentage zou onder 60-plussers 42 procent zijn.

Op basis van deze enquête concludeert het bureau dat “ondanks een grootschalige campagne van de overheid over verantwoord antibioticagebruik de kennis over antibiotica onder Nederlanders laag blijft”.
Over de enquête zelf wordt uit de berichten verder niets duidelijk. Zo wordt nergens vermeld waarom de enquête is gehouden, wat de kenmerken waren van de respondenten en welke vragen precies zijn gesteld. Het is daarom niet mogelijk de kwaliteit en de resultaten van de enquête verder te beoordelen.

Is dit echt iets nieuws?

In maart 2015 meldden diverse media, waaronder De Telegraaf, al dat er “meer kennis over antibiotica nodig” is. Deze berichten verschenen mede naar aanleiding van een oproep van minister Edith Schippers in 2014. Zij meldde dat “steeds meer bacteriesoorten ongevoelig worden voor antibiotica door slordig en overmatig gebruik”. Hiertoe heeft de minister afspraken gemaakt met de zorgsector en zes doelen gesteld. Daarnaast ging in het najaar van 2015 de publiekscampagne “Ga voorzichtig om met antibiotica” van start, in januari 2016 gevolgd door de campagne “Antibiotica zijn geen antigriep”.

Wat kunnen we hier nu concreet mee?

Volgens een enquête van een Nederlands onderzoeksbureau zou één op de drie Nederlanders denken dat antibiotica nodig zijn bij griep. Griep wordt veroorzaakt door een virus. Omdat antibiotica alleen helpen tegen infecties met bacteriën heeft het gebruik van antibiotica bij griep daarom meestal geen zin. Kennis over antibiotica is belangrijk, zowel bij artsen als bij patiënten. Ook omdat onjuist of overmatig gebruik van antibiotica kan leiden tot resistentie. Het gevaar van resistentie is dat infecties door bacteriën steeds moeilijker te behandelen worden.
Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn & Sport is daarom enkele maanden terug een landelijke campagne begonnen om kennis over antibiotica te vergroten. De conclusie dat de kennis over verantwoord antibioticagebruik ondanks deze campagne te wensen overlaat, lijkt echter voorbarig. Het onderzoeksbureau stelt deze conclusie bovendien op basis van een enquête waarvan belangrijke kenmerken – voor zover wij weten – niet openbaar zijn.