“Abortuspil volgend jaar beschikbaar via huisarts”

Enige tijd geleden stond in een nieuwsbericht in de Volkskrant dat “volgend jaar de abortuspil beschikbaar zal komen via de huisarts”. Het bericht is gebaseerd op een uitspraak van minister Edith Schippers in de Tweede Kamer.

Review door: Carlijn Giesbers, arts in opleiding tot huisarts, Universiteit Maastricht
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Let op, bij dit bericht is een update verschenen: “Huisarts mag abortuspil toch niet gaan verstrekken”


Wat is er op te maken uit de titel?

De titel suggereert dat het op dit moment niet mogelijk is om via de huisarts een abortuspil te krijgen, maar dat dit volgend jaar wel het geval zal zijn. In de introductie van het nieuwsbericht wordt aangegeven dat er in juli 2017 een wetswijziging zal zijn doorgevoerd die dit mogelijk maakt. Het wordt niet gelijk duidelijk of deze pil eerder al op een andere manier verkrijgbaar was. En wat houdt deze abortuspil precies in?

Waar komt dit nieuwsbericht vandaan?

Op 3 maart 2016 maakte minister Schippers tijdens een debat over het abortusbeleid in de Tweede Kamer bekend dat ze de abortuspil beschikbaar wil maken via de huisarts. De abortuspil is op dit moment alleen beschikbaar in een abortuskliniek of via de gynaecoloog. De huisarts is volgens de wet niet bevoegd om deze pil voor te schrijven, alhoewel de betrokken wetten tot veel onduidelijkheid hebben geleid. Volgens minister Schippers zal rond juli 2017 een wetswijziging zijn doorgevoerd waarna het voorschrijven door de huisarts wel mogelijk is.

De abortuspil kan tot 8 weken na het begin van de laatste menstruatie worden ingenomen en leidt tot het afbreken van de zwangerschap. Een andere ‘abortuspil’ – die wel beschikbaar is via de huisarts – is de morning-afterpil. Deze is zonder recept verkrijgbaar bij apotheek en drogist. Een verschil met de in het nieuwsbericht besproken abortuspil is dat de morning-afterpil uiterlijk 3 dagen na de geslachtsgemeenschap moet worden ingenomen. Van een abortus is dan eigenlijk geen sprake omdat je nog niet zwanger bent maar dit juist voorkómt.

Is dit echt iets nieuws?

Voor de recente uitspraak van minister Schippers is er al veel ophef geweest over de abortuspil. In het jaar 2000 wordt de abortuspil voor het eerst geïntroduceerd in twee klinieken in Nederland.  In 2005 motiveert Women on Waves, een vrouwelijke organisatie die vóór abortus is, vrouwen met een abortuswens om de abortuspil online te bestellen.  Vanaf 2009 begint de discussie of de abortuspil beschikbaar moet komen via de huisarts. Voorstanders pleiten dat de huisarts de vrouw het best kent en daardoor passend advies en begeleiding kan geven. Daarnaast is de huisarts een vertrouwenspersoon voor veel patiënten en zou dit de drempel om hulp te vragen kunnen verlagen. Tegenstanders vinden dat abortusmogelijkheden in Nederland al voldoende geregeld zijn via abortusklinieken en het ziekenhuis. In mei 2015 zou de abortuspil verkrijgbaar worden via de apotheek, maar vlak daarvoor laait de discussie op of de huisarts wettelijk wel bevoegd is om de pil voor te schrijven. Vervolgens geeft minister Schippers het oordeel dat dit wettelijk niet mogelijk is, maar dat er een wetswijziging zal komen om dit te veranderen. Met haar recente uitspraken geeft ze nu voor het eerst een concrete deadline voor deze wetswijziging.

Wat kunnen we hier nu concreet mee?

Naar alle waarschijnlijkheid zal vanaf juli 2017 een abortuspil beschikbaar komen via de huisarts, waarmee een zwangerschap tot 8 weken na het begin van de laatste menstruatie kan worden afgebroken. Deze pil is op dit moment al verkrijgbaar via een abortuskliniek of gynaecoloog. Door de abortuspil beschikbaar te maken via de huisarts zouden vrouwen laagdrempeliger terecht kunnen voor behandeling van een ongewenste zwangerschap.
Of huisartsen zich ook daadwerkelijk geroepen en bevoegd voelen om de abortuspil voor te schrijven is echter de vraag. Uit een standpunt van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) blijkt dat zij vindt dat huisartsen de abortuspil veilig kunnen voorschrijven, maar dat het “aan de beroepsgroep is om te bepalen” of ze dit ook echt gaan doen. Het NHG adviseert huisartsen de abortuspil in ieder geval nog niet voor te schrijven tot hier wettelijk en financieel duidelijke afspraken over zijn.