“Eileiders spoelen met olie verhoogt kans op zwangerschap”

Kort voor het weekend verscheen in het Algemeen Dagblad een nieuwsbericht over vruchtbaarheidsonderzoek: “Vrouwen die ongewild kinderloos zijn hebben meer kans op een zwangerschap wanneer zij hun eileiders laten spoelen met papaverzaadolie.” Het bericht volgt op een Nederlands onderzoek.

Review door: de redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier


Wat is er op te maken uit de titel?

Het ‘spoelen van eileiders met olie’ zou de kans op een zwangerschap verhogen. Een persbericht van het VUmc over dit onderzoek is getiteld “Oliecontrast helpt vrouwen met een onvervulde kinderwens”.
Wat is dit ‘spoelen van eileiders’ precies? En kan iedere vrouw die zwanger wil worden hiervoor in aanmerking komen?

Waar komt dit nieuwsbericht vandaan?

Vrouwen bij wie het niet lukt om zwanger te worden, kunnen door de gynaecoloog worden onderzocht. In sommige gevallen wordt hiervoor ook de doorgankelijkheid van de eileiders bekeken. Hierbij worden röntgenfoto’s gemaakt terwijl er een contrastvloeistof in de eileiders wordt gespoten (‘hysterosalpingografie’). Dit ‘spoelen van eileiders’, zoals het Algemeen Dagblad het noemt, heeft als bijkomstigheid dat het de kans op zwangerschap verhoogt. Nederlandse onderzoekers wilden nagaan of het type contrastvloeistof dat bij dit onderzoek wordt gebruikt, ook invloed heeft op de kans op zwangerschap.

Het onderzoek werd uitgevoerd in 27 Nederlandse ziekenhuizen, bij ruim 1.000 vrouwen die voor nader onderzoek naar hun vruchtbaarheid een hysterosalpingografie ondergingen. De vrouwen werden willekeurig ingedeeld in twee groepen: bij de ene groep werd gebruik gemaakt van contrastvloeistof op waterbasis, bij de andere groep contrastvloeistof op oliebasis. De kans op zwangerschap bleek vervolgens hoger in deze laatste groep: zes maanden na de hysterosalpingografie waren bijna 40% van de vrouwen die de oliebasis-contrastvloeistof hadden gekregen zwanger, tegenover bijna 30% van de vrouwen die de waterbasis-contrastvloeistof hadden gekregen. Er was geen verschil in bijwerkingen tussen de twee groepen. De onderzoekers concluderen dat de contrastvloeistof op oliebasis een hogere kans op zwangerschap geeft en daarom de voorkeur zou moeten krijgen bij het uitvoeren van hysterosalpingografie.

Is dit echt iets nieuws?

De onderzoekers geven aan dat er eerder onderzoek is gedaan naar verschillende soorten contrastvloeistof bij hysterosalpingografie, maar dat hierbij tegenstrijdige conclusies werden getrokken. Het grootste vergelijkbare onderzoek naar de contrastvloeistoffen liet helemaal geen verschil zien in kans op zwangerschap. De Nederlandse onderzoekers stellen dat er nu “eindelijk bewijs” is voor een voorkeur voor het gebruik van contrastvloeistof op oliebasis. Zij benadrukken dat momenteel 90% van de ziekenhuizen contrastvloeistof op waterbasis gebruikt: “Als we oliecontrast gaan gebruiken voor het testen van de doorgankelijkheid van de eileiders, zullen er meer vrouwen zwanger worden zonder hulp van duurdere en meer belastende vruchtbaarheidsbehandeling zoals IVF.”

De onderzoeksresultaten lijken bovendien aanleiding om hysterosalpingografie – wat dus eigenlijk een onderzoek is – als behandeling te beoordelen. Volgens het nieuwsbericht in het Algemeen Dagblad is hysterosalpingografie geen vast onderdeel van vruchtbaarheidsonderzoek bij vrouwen, maar zal de Nederlandse Vereniging voor Gynaecologie (NVOG) de onderzoeksresultaten ‘meewegen bij een herziening van de richtlijn’. De NVOG verwacht wel dat hysterosalpingografie met contrastvloeistof op oliebasis al “ongetwijfeld laagdrempeliger zal worden aangeboden”.

Wat kunnen we hier nu concreet mee?

Nederlandse onderzoekers concluderen dat vrouwen die een zogeheten hysterosalpingografie ondergaan, een hogere kans hebben om zwanger te worden als bij dit onderzoek contrastvloeistof op oliebasis wordt gebruikt. Momenteel wordt hier nog vaak een contrastvloeistof op waterbasis voor gebruikt. Ook is hysterosalpingografie op dit moment geen vast onderdeel van vruchtbaarheidsonderzoek bij vrouwen, terwijl dit onderzoek als bijeffect de kans op zwangerschap verhoogt. Het vaker toepassen van hysterosalpingografie met contrastvloeistof op oliebasis zou er toe kunnen leiden dat vrouwen vaker zwanger worden voordat zij duurdere en meer belastende vruchtbaarheidsbehandelingen moeten ondergaan.
Vrouwen die zich afvragen of zij een hysterosalpingografie moeten ondergaan, kunnen dit bespreken met hun huisarts of gynaecoloog.