“Forse toename blindheid dreigt”

NRC meldde vorige week op de voorpagina dat “bijziendheid de komende decennia vele tienduizenden Nederlanders blind dreigt te maken”. Aanleiding voor dit nieuws is een interview met een hoogleraar oogheelkunde.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier


Wat is er op te maken uit de titel?

Een hoogleraar waarschuwt in NRC Handelsblad dat een toename van blindheid bij Nederlanders aanstaande is. “Oogexperts waarschuwen voor bijziendheid bij kinderen door schermen”, meldt ook NU.nl. “Alleen drastische maatregelen kunnen deze toename voorkomen”.
Wat is de relatie tussen bijziendheid en het kijken op beeldschermen? En wat heeft dit voor gevolgen?

Waar komt dit nieuwsbericht vandaan?

Bij bijziendheid (myopie) hebben mensen moeite om voorwerpen op afstand scherp te zien: nabijgelegen voorwerpen zijn wel goed te zien; vandaar ook de naam (dicht)bijziendheid. Lezen is meestal geen probleem. Het dragen van een ‘min-bril’ kan bijziendheid corrigeren.

Het Erasmus MC in Rotterdam heeft de afgelopen 20 jaar veel onderzoek naar bijziendheid verricht. Twee onderzoeken hebben hierbij meer inzichten gegeven in het risico van het hebben van bijziendheid en welke genetische en levensomstandigheden de kans op het krijgen van bijziendheid vergroten. Projectleider van deze onderzoeken is hoogleraar oogheelkunde Caroline Klaver. In het interview met NRC Handelsblad vertelt zij over de meest recente inzichten over bijziendheid.
Een belangrijk inzicht is dat bijziendheid veroorzaakt kan worden door veel dichtbij te kijken. Om dichtbij scherp te kunnen zien, moeten spieren rondom de ooglens zich inspannen. Wanneer je dit veel doet (bijvoorbeeld bij lezen of het kijken op een smartphone), gaat het oog dit corrigeren door ‘langer te groeien’. Hierdoor hoeven de oogspieren zich minder in te spannen. Maar door deze veranderde vorm van het oog wordt het moeilijker om beelden van veraf scherp te stellen: zo word je dus bijziend.
De onderzoekers concluderen op basis van deze onderzoeken dat activiteiten waarbij je veel uren achterelkaar ‘dichtbijwerk’ verricht, een grote kans geven op het krijgen van een ‘langer’ oog. Mensen met lange ogen hebben een grotere kans op het krijgen van verschillende oogziekten met slechtziendheid zoals netvliesloslating, glaucoom en maculadegeneratie.
In het interview geeft de hoogleraar verschillende mogelijkheden om de toename van bijziendheid tegen te gaan, waaronder het stimuleren van kinderen om buiten te spelen (waarbij je dus meer in de verte kijkt dan dichtbij).

Is dit echt iets nieuws?

Al enkele jaren schrijven meerdere onderzoekers over toename van bijziendheid. Behalve het gebruik van smartphones werd eerder ook al een verband gezien tussen de stijging van opleidingsniveau in een land en het vóórkomen van bijziendheid. In 2002 werd al beschreven dat het lezen van meerdere boeken per week of het veelvuldig kijken op een computerbeeldscherm de kans op het krijgen van bijziendheid sterk vergroot. Al deze factoren zouden bijdragen aan de toename van bijziendheid.

Wat kunnen we hier nu concreet mee?

Een hoogleraar oogheelkunde heeft in een interview met NRC Handelsblad verteld over de wereldwijde toename van bijziendheid. Verschillende onderzoeken laten zien dat niet alleen genetische factoren de kans op het krijgen van bijziendheid vergroten: veel dichtbij kijken zoals bij het gebruik van een smartphone of het lezen van een boek, heeft invloed op de lengte van het oog, waardoor bijziendheid ontstaat. De hoogleraar geeft in het interview verschillende mogelijke maatregelen voor het voorkomen van bijziendheid, waaronder het stimuleren van kinderen om regelmatig buiten te spelen.