“Test dreumesen al op stress”

Nadat vorige week Algemeen Dagblad “test dreumesen al op stress” kopte, namen verschillende media dit nieuwsbericht over. Het bericht blijkt gebaseerd op een uitspraak van een adviseur van een nog lopend onderzoek.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier


Wat is er op te maken uit de titel?

In de introductie van het nieuwsbericht wordt gesteld dat “dreumesen van één en twee jaar al op stress getest zouden moeten worden” om inzicht te krijgen in “gezondheidsklachten op latere leeftijd, zoals een burn-out”. We zouden zelfs “leven op een tijdbom”.
Is dit daadwerkelijk een resultaat uit onderzoek? En betekent dit dat jonge kinderen nu of in de toekomst getest (kunnen) gaan worden op stress?

Waar komt dit nieuwsbericht vandaan?

Het nieuwsbericht in Algemeen Dagblad bevat diverse quotes van een adviseur van het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ). Het NCJ blijkt namelijk gestart te zijn met een literatuuronderzoek naar (gevolgen van) zogeheten ‘Early Life Stress’, een Engelse term voor langdurige stress gedurende de eerste levensjaren. Hierbij wil het NCJ onderzoeken in hoeverre stress bij kinderen kan leiden tot gezondheidsproblemen op latere leeftijd. Zo’n literatuuronderzoek betekent dat onderzoekers op systematische wijze bestaande wetenschappelijke artikelen over een bepaald onderwerp – in dit geval dus stress bij kinderen – verzamelen om zo een onderzoeksvraag te kunnen beantwoorden. Bij een literatuuronderzoek doen de onderzoekers dus niet zelf opnieuw experimenten of tests. Soms kan een literatuuronderzoek een eerste fase van een groter onderzoek zijn, zodat onderzoekers een beter inzicht krijgen in wat er al over een bepaald onderwerp bekend is. Het literatuuronderzoek van het NCJ naar Early Life Stress is nog niet afgerond. In februari 2019 verschijnt er een publicatie met resultaten, zo vermeldt het persbericht van het NCJ zelf. Dat toch juist nu al een persbericht verstuurd is, lijkt samen te hangen met een reeds ingediende subsidieaanvraag van het NCJ in samenwerking met andere universiteiten bij de Nationale Wetenschapsagenda.

Het literatuuronderzoek lijkt een begin te zijn van een groter onderzoek naar “het vergroten van de mogelijkheden om een gezond en zinvol leven te bevorderen door nieuwe wegen te vinden om chronische stress in de eerste levensjaren te verminderen”. Van dit grotere onderzoek wordt in de aankondiging al gesteld – terwijl het dus pas net is begonnen – dat het “evidence based interventies en manieren om Early Life Stress te signaleren zal opleveren”. De NCJ-adviseur neemt daar weer een voorschot op door in het nieuwsbericht te stellen dat stresshormoon te meten is via het haar: “Dat zouden we bij kleine kinderen naast het meten van de lengte en het gewicht moeten gaan doen.”
Of er ook echt zo’n onderzoek gaat plaatsvinden is nog niet bekend. Bovendien is nu nog helemaal niet duidelijk of het meten van stresshormoon via het haar bij kleine kinderen inderdaad nuttig is.

Is dit echt iets nieuws?

Het NCJ schrijft zelf dat “Early Life Stress de ontwikkeling, hersenen en organen van kinderen aantast en op latere leeftijd zelfs kan zorgen voor serieuze gezondheidsproblemen zoals hart- en vaatziekten, burn-out, depressie en verslaving.” Het meldt dat “Amerikaans onderzoek dit aantoont”, maar welk Amerikaans onderzoek hiermee wordt bedoeld wordt niet duidelijk. Het is daarbij belangrijk te benadrukken dat hoe dan ook nog niet duidelijk is of ‘het meten van stresshormoon bij kleine kinderen’ een oplossing is voor die mogelijke gevolgen van stress op latere leeftijd.

Wat kunnen we hier nu concreet mee?

De kop van Algemeen Dagblad “test dreumesen al op stress” blijkt afkomstig van een uitspraak van een adviseur van het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ), dat gestart is met een literatuuronderzoek naar langetermijngevolgen van stress bij kinderen. Aanleiding lijkt een nog lopende subsidieaanvraag van het NCJ bij de Nationale Wetenschapsagenda.
Het NCJ verwacht in februari 2019 de eerste resultaten van het literatuuronderzoek te kunnen presenteren, waarbij nog onduidelijk is of er ook daadwerkelijk een onderzoek zal volgen naar het ‘testen van stress bij dreumesen’. En zelfs in dat geval zal nog moeten blijken of en bij wie zo’n test inderdaad “een gezond en zinvol leven bevordert”. De verschillende uitspraken over de verwachte uitkomsten van het onderzoek en het ‘testen van dreumesen op stress’ zijn daarmee bijzonder voorbarig.