“Stop met term schizofrenie”

De Telegraaf schreef een aantal dagen terug over uitspraken van hoogleraar psychiatrie Jim van Os. Hij stelde een dag eerder in een wetenschappelijk tijdschrift dat de term schizofrenie moet worden afgeschaft.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier


Wat is er op te maken uit de titel?

De titel van het nieuwsbericht is eigenlijk genuanceerder dan de uitspraken van de hoogleraar zelf en de titel van het originele artikel “Schizofrenie bestaat niet”. Uit de inleiding van het nieuwsbericht blijkt dat hoogleraar psychiatrie Jim van Os pleit voor het vervangen van de term “schizofrenie” door “een aandoening in het psychose spectrum”.

Waar komt dit nieuwsbericht vandaan?

Een dag voor het nieuwsbericht in De Telegraaf verscheen, stond in een medisch wetenschappelijk tijdschrift het artikel “Schizofrenie bestaat niet”. In dit artikel betoogt Van Os dat de term schizofrenie ten onrechte wordt geassocieerd met een “hopeloze chronische hersenziekte”. Hij benoemt dat de term schizofrenie snel in verband wordt gebracht met psychose, maar dat dit verschijnsel ook voorkomt bij andere psychiatrische ziektebeelden. Het handboek voor psychiatrische diagnoses, de DSM-V, beschrijft psychose als symptoom bij verschillende aandoeningen. Van Os schrijft dat psychose alle aandacht krijgt bij patiënten met de diagnose schizofrenie maar nauwelijks bij een veel grotere groep patiënten met andere diagnoses, terwijl deze patiënten vaak overeenkomsten vertonen. Hij vindt daarom dat er beter een opzichzelfstaande diagnose “aandoening in het psychose spectrum” kan komen. Dit zou niet alleen kunnen leiden tot meer aandacht voor patiënten met psychose, maar ook tot minder verwarring over de term schizofrenie. Van Os geeft daarbij aan dat in landen als Japan en Zuid-Korea de term schizofrenie al is afgeschaft.

Is dit echt iets nieuws?

Van Os pleit al langer voor afschaffing van de term schizofrenie. In maart 2015 schreef hij een artikel in NRC Handelsblad waarin hij beschreef dat “schizofrenie, dat ten onrechte bekend staat als de ziekte van de ‘gespleten geest’, niet bestaat”. Ook hier lag er nadruk op het behandelbare (en dus niet “hopeloze”) symptoom psychose. In dit artikel vertelde hij de term schizofrenie binnen 5 jaar te willen uitbannen. Voor meer informatie is de website Schizofreniebestaatniet.nl opgericht.
Ook vanuit patiënten lijkt er behoefte om de term te verlaten en meer aandacht te vestigen op psychosegevoeligheid. In 2013 verscheen namens de vereniging voor en door psychosegevoelige mensen een artikel over het wijzigen van de term schizofrenie in een psychologisch tijdschrift.

Wat kunnen we hier nu concreet mee?

Hoogleraar psychiatrie Jim van Os pleit voor afschaffen van de term schizofrenie. Hij schrijft dat schizofrenie ten onrechte wordt geassocieerd met een hopeloze chronische hersenziekte terwijl een van de kenmerkende symptomen – psychose – goed behandeld kan worden. Omdat psychose ook bij andere psychiatrische aandoeningen voorkomt, zou Van Os de term schizofrenie liever verlaten en een bredere term – psychose spectrum – introduceren voor de verschillende patiënten met psychose.
Het is dus belangrijk om je te realiseren dat Van Os níet zegt dat mensen die nu de diagnose schizofrenie hebben, ‘opeens’ niet meer ziek zijn of een andere ziekte hebben. Het stoppen met de term schizofrenie zou er toe kunnen leiden dat patiënten een minder negatief ‘stempel’ krijgen en er zo meer aandacht komt voor een grotere groep patiënten, namelijk mensen met een “aandoening in het psychose spectrum”.