“Hete koffie of thee verhoogt de kans op slokdarmkanker”

Vorige week verscheen onder andere in het Algemeen Dagblad een nieuwsbericht over het drinken van hete dranken en de kans op het krijgen van slokdarmkanker. “Met name dranken die bij temperaturen boven de 65 graden worden gedronken, vormen een risico”, zo vermeldt het nieuwsbericht.

Review door: redactie i.s.m. Gezondheid en Wetenschap
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier


Wat is er op te maken uit de titel?

Vorige week meldden onder andere Algemeen Dagblad, De Telegraaf en NU.nl dat het drinken van “zeer hete dranken” mogelijk de kans op slokdarmkanker kan verhogen. Ook valt in deze berichten te lezen dat “koffieleuten hun hart op kunnen halen”, omdat koffie “minder kankerverwekkend is dan verwacht”.
Zijn alle hete dranken kankerverwekkend en moeten deze nu niet meer gedronken worden? En werd van koffie tot nu toe gedacht dat het kankerverwekkend zou zijn?

Waar komt dit nieuwsbericht vandaan?

Onderzoekers van het IARC – een internationale organisatie die uit naam van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) onderzoek naar kanker verricht – hebben geprobeerd verschillende voedingsmiddelen in verschillende categorieën onder te verdelen. Op basis van kankerverwekkende eigenschappen werden er vijf categorieën gesteld:

  • Groep 1: kankerverwekkend
  • Groep 2A: waarschijnlijk kankerverwekkend
  • Groep 2B: mogelijk kankerverwekkend
  • Groep 3: geen bewijs voor kankerverwekkend
  • Groep 4: waarschijnlijk niet kankerverwekkend

Koffie als drank behoorde sinds 1991 tot groep 2B en zou dus mogelijk kankerverwekkend zijn. Omdat er sindsdien geen nieuwe uitspraak door de WHO is gedaan over het verband tussen het drinken van koffie en het krijgen van kanker hebben de onderzoekers recent alle wetenschappelijke onderzoeken naar koffie en andere hete dranken opnieuw bekeken.
De onderzoekers verzamelden ruim 1000 studies en concluderen dat er geen duidelijk verband bestaat tussen het drinken van koffie en het krijgen van kanker. Wel vonden de onderzoekers een ander verband, namelijk tussen het drinken van maté en het krijgen van slokdarmkanker. Maté is een Zuid-Amerikaanse cafeïnerijke kruidendrank die zeer heet gedronken wordt. Verschillende studies tonen volgens de onderzoekers aan dat wanneer je deze drank eerst laat afkoelen, de kans op het krijgen van slokdarmkanker afneemt. Ditzelfde bleek op te gaan voor het drinken van thee. De onderzoekers vermoeden daarom dat het niet zozeer het type drank is dat de mate van kankerverwekkend zijn bepaalt, maar wel op welke temperatuur deze gedronken wordt. Op basis van deze conclusie zijn dranken heter dan 65°C nu toegevoegd aan groep 2A ‘waarschijnlijk kankerverwekkend’ en is koffie verplaatst naar groep 3 ’geen bewijs voor kankerverwekkend’.

Is dit echt iets nieuws?

Het is al langer bekend dat sommige voedingsmiddelen, zoals alcoholische dranken, kankerverwekkend zijn. Ook vermoedt men al langere tijd dat de temperatuur waarop dranken gedronken worden van invloed is op het krijgen van kanker, voornamelijk slokdarmkanker. Hete dranken kunnen de binnenkant van de slokdarm beschadigen. Hierdoor zou er een grotere kans zijn op het krijgen van kanker. Dit vermoeden is daarom niet nieuw. Wel is nieuw dat de Wereldgezondheidsorganisatie de categorie ‘hete dranken (65°C en hoger)’ heeft toegevoegd aan de lijst met ‘waarschijnlijk kankerverwekkende’ voedingsmiddelen. Omdat tot nu toe van koffie een vergelijkbaar vermoeden – dus geen bewijs – bestond, is het ook nieuws dat koffie niet meer op deze lijst staat.
Overigens merken de onderzoekers op dat koffie weliswaar ook een drank is die warm gedronken wordt. Echter is de temperatuur van een kop koffie meestal maximaal 60°C, waardoor ook een warme kop koffie niet als kankerverwekkend wordt geclassificeerd. Ook vermelden de onderzoekers dat zij geen uitspraken kunnen doen over hoeveel je van een hete drank moet drinken voor dit van invloed wordt op het krijgen van kanker.

Wat kunnen we hier nu concreet mee?

Op basis van een analyse van ruim 1000 onderzoeken schrapt de Wereldgezondheidsorganisatie koffie van de lijst met ‘mogelijk kankerverwekkende’  voedingsmiddelen. Daarentegen vermoedt men dat niet zozeer de soort drank, maar vooral de temperatuur waarop deze wordt gedronken van invloed is op het krijgen van slokdarmkanker. Hierdoor zijn dranken heter dan 65°C toegevoegd aan de ‘waarschijnlijk kankerverwekkende’–lijst. Dit betekent overigens niet dat koude alcoholische dranken niet meer kankerverwekkend zijn. Het is niet bekend vanaf welke hoeveelheid het risico op kanker toeneemt.