Archief van oktober 2019

“‘Ex-voetbalprofs 3,5 keer zoveel kans op dementie'”

Uit Schots onderzoek zou blijken dat ex-voetballers bijna 3,5 keer vaker overlijden aan dementie dan niet-voetballers. Met het onderzoek is echter niet vast te stellen dat het koppen de oorzaak is van de dementie. Opmerkelijk was bijvoorbeeld dat er geen verschil was tussen keepers en veldspelers. Ook werden de ex-voetballers gemiddeld ouder dan de niet-voetballers.

Lees meer

“Alzheimer-medicijn lijkt aan te slaan: ‘dit is een mega-stap'”

Vrijwel alle media schrijven over een mogelijk nieuw medicijn tegen de ziekte van Alzheimer. Het medicijn kan de ziekte niet genezen, maar zou het ziekteproces mogelijk kunnen vertragen. Er blijken echter nog verschillende kanttekeningen bij te plaatsen. Het zal naar verwachting nog lange tijd duren voor het medicijn, als het inderdaad werkzaam blijkt, beschikbaar komt.

Lees meer

“Kunstbaarmoeder geeft baby grotere overlevingskans”

Algemeen Dagblad schrijft dat “een kunstbaarmoeder de overlevingskansen van veel te vroeg geboren baby’s flink kan vergroten”. Dit nieuws blijkt zeer voorbarig: met een Europese subsidie zal eerst aan een prototype van zo’n kunstbaarmoeder worden gewerkt. Het zal naar verwachting nog jaren duren voordat blijkt of deze baby’s inderdaad een grotere overlevingskans kan bieden.

Lees meer

“‘Een tia wordt te vaak onderschat'”

De Telegraaf schrijft over promotieonderzoek van huisarts-onderzoeker Faas Dolmans, waaruit blijkt dat “mensen die klachten hebben die duiden op een tia veel te lang wachten met het zoeken van medische hulp, terwijl het vaak de voorbode is van het ernstigere herseninfarct”. Dolmans wijst op de verschillende verschijnselen die kunnen duiden op een tia, die ook anders kunnen zijn dan de ‘klassieke’ kenmerken zoals een scheve mond, verwarde spraak of lamme arm. Hij benadrukt daarbij het belang van vroege herkenning, om schade door een beroerte te voorkómen. Daarnaast adviseert hij huisartsen bij het vermoeden van een tia direct bloedverdunners voor te schrijven, wat in de huidige richtlijn onvoldoende zou worden aangemoedigd.
Mensen die mogelijk een tia doormaken of dat bij een ander herkennen, worden geadviseerd direct contact op te nemen met hun huisarts, huisartsenpost of 112 te bellen.

Morgen 29 oktober is het ‘Wereld Beroerte Dag’. De berichtgeving over het promotieonderzoek sluit daarmee aan bij de extra aandacht voor het onderwerp.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“‘Ex-voetbalprofs 3,5 keer zoveel kans op dementie'”

Verschillende media schreven onlangs over onderzoek naar het verband tussen voetballen en dementie. Schotse onderzoekers vergeleken de gezondheidsgegevens van bijna 8.000 ex-voetballers met die van zo’n 23.000 niet-voetballers. Hieruit bleek dat de ex-voetballers bijna 3,5 keer vaker overleden aan dementie dan de niet-voetballers.
Met het onderzoek is niet vast te stellen dat het (koppen tijdens het) voetballen de oorzaak is van de dementie. Opmerkelijk was bijvoorbeeld dat er geen verschil was tussen keepers – die doorgaans weinig ballen koppen – en veldspelers. Ook werden de ex-voetballers gemiddeld ouder dan de niet-voetballers, wat een andere verklaring kan zijn voor het vaker voorkomen van dementie.

Het onderzoek zal niet direct aanleiding geven om het koppen te verbieden, al sluit het wel aan bij de langer bestaande vermoedens dat koppen schadelijk kan zijn voor de hersenen. De Nederlandse voetbalbond is vorig jaar een onderzoek gestart naar de impact van koppen bij jonge voetballers.

Lees voor meer informatie ook dit uitgebreidere bericht van onze collega’s van Gezondheid en Wetenschap.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Alzheimer-medicijn lijkt aan te slaan: ‘Dit is een mega-stap’”

Vrijwel alle media schrijven over een mogelijk nieuw medicijn tegen de ziekte van Alzheimer. Dit nadat een medicijnfabrikant bekendmaakte dat het toestemming heeft gevraagd om het middel ‘aducanumab’ op de Amerikaanse markt te brengen. Het medicijn kan de ziekte niet genezen, maar zou het ziekteproces mogelijk kunnen vertragen.
Eerder dit jaar bleek nog dat het medicijn onvoldoende werkte, waarna onderzoek naar de werkzaamheid werd gestopt. Uit “een nieuwe analyse van aanvullende gegevens” zou nu blijken dat het medicijn toch wel zou werken.
Het is belangrijk hier direct enkele kanttekeningen bij te plaatsen:

  1. De onderzoeksresultaten waar de werkzaamheid uit zou blijken, zijn nog niet gepubliceerd (en dus niet openbaar om onafhankelijk te worden beoordeeld)
  2. Het medicijn zou een verbetering geven van de score die patiënten behaalden op een score-lijst voor onder meer het denkvermogen (die verbetering noemt men ‘statistisch significant’). Dat betekent echter nog niet direct dat de patiënten zich ook merkbaar beter gaan voelen door het medicijn (dat noemt men ‘klinisch relevant’)
  3. Het zal naar verwachting nog lange tijd duren voor het medicijn, als het inderdaad werkzaam blijkt, op de Europese markt beschikbaar komt

De ziekte van Alzheimer is op dit moment nog niet te genezen of af te remmen. Er zijn wel enkele medicijnen beschikbaar, maar die onderdrukken alleen sommige ziekteverschijnselen. Beschikbaarheid van een medicijn dat het ziekteproces merkbaar zou vertragen, zou daarom inderdaad een grote stap zijn. Voor daar daadwerkelijk sprake van is, zullen allereerst de volledige onderzoeksresultaten openbaar gemaakt moeten worden. Dit zal naar verwachting aan het eind van dit jaar gebeuren.

Lees voor meer informatie ook dit uitgebreidere bericht in NRC, of dit artikel in Medisch Contact.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Wat is het effect van vasten bij reuma?” (*)

* LET OP: de redactie van AVROTROS heeft ons laten weten dat het onderzoek dat in onderstaand review wordt besproken niet de bron is van de uitspraken van de Duitse arts. Volgens de redactie zou de arts zich baseren “op eigen patiënt-enquêtes. (…) Dit betreft geen wetenschappelijk onderzoek“. Voor de getallen die in het programma worden genoemd is in dat geval dus geheel geen wetenschappelijke bron beschikbaar. Omdat het door ons aangehaalde onderzoek wel door de Duitse arts is geschreven, heeft plaatsgevonden in dezelfde kliniek en over dezelfde vasten-methode gaat (en daarbij dus precies dezelfde succespercentages beschrijft als in het programma worden genoemd), laten wij de bespreking van het artikel ter informatie wel bij het review staan.

Vorige week stond het AVROTROS-programma Dokters van Morgen in het teken van de mogelijke gunstige gezondheidseffecten van vasten op verschillende ernstige aandoeningen zoals reuma en kanker. In het programma stelt een Duitse arts dat ‘tachtig procent van de patiënten klinisch succes heeft’. Deze uitspraken lijken echter ongenuanceerd en te berusten op onderzoek met veel kanttekeningen uitgevoerd in een instelling voor ‘integrale geneeskunde’.

Een review door de redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Met gekweekte tumor voorspellen of chemo aanslaat”

“Voor het eerst is het gelukt vooraf te voorspellen of een chemotherapie wel of niet gaat aanslaan bij kankerpatiënten”, aldus NRC. Op basis van tumorweefsel van patiënten met uitgezaaide darmkanker ‘kweekten’ onderzoekers ‘mini-tumoren’, zodat zij in het laboratorium konden ‘uitproberen’ wat de reactie van de tumorcellen op bepaalde chemotherapie zou zijn. Hiermee hoopten zij van tevoren te kunnen bepalen bij welke patiënten chemotherapie zeker níet zou werken, zodat die patiënten nare bijwerkingen bespaard zouden kunnen blijven. Van het middel irinotecan bleek vrij goed te kunnen worden voorspeld of het (vrijwel) zeker géén effect zou hebben op de tumor. Andersom was dit niet het geval: als de mini-tumor goed reageerde op het middel was dit niet per se het geval bij de tumor in de patiënt. Bij de andere chemotherapie (5-fluorouracil en oxaliplatin) kon niet worden voorspeld of deze wel of niet zou aanslaan. De onderzoekers stellen daarom dat hun methode op dit moment alleen gebruikt zou kunnen worden om te voorspellen of irinotecan níet werkzaam zal zijn. Het is dus nog geheel niet te voorspellen of een chemotherapie zeker wél zal werken, zoals het nieuwsbericht suggereert.
Het is belangrijk te vermelden dat dit onderzoek zich in een nog experimentele fase bevindt. Zo bleek het bijvoorbeeld bij een op de drie patiënten niet mogelijk om een ‘mini-tumor’ te kweken. Volgens NRC hopen de onderzoekers “dat de mini-tumortest uitgebreid kan worden naar andere soorten kanker en dat er in de toekomst ook de werking van experimentele medicijnen op kan worden getest, voordat ze aan de patiënt worden gegeven.” Voor nu zal eerst nog moeten blijken of de onderzoeksresultaten op grotere schaal bevestigd kunnen worden voor de eerste toepassing in de dagelijkse praktijk zal kunnen plaatsvinden.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Kunstbaarmoeder geeft extreem vroeg geboren baby grotere overlevingskans”

Het Algemeen Dagblad schrijft dat “een kunstbaarmoeder de overlevingskansen van veel te vroeg geboren baby’s flink kan vergroten”. Dit nieuws blijkt zeer voorbarig: er is een Europese subsidie beschikbaar gemaakt zodat drie artsen van de Technische Universiteit Eindhoven en het Maxima Medisch Centrum aan een prototype van zo’n kunstbaarmoeder kunnen werken. Het doel is om binnen vijf jaar een werkend prototype te hebben. In 2018 presenteerden deze artsen al een ‘symbolisch ontwerp’ van deze baarmoeder.
Het is overigens niet een geheel nieuw idee: in 2017 slaagden Amerikaanse wetenschappers er in om acht te vroeg geboren lammetjes twee tot vier weken in een kunstbaarmoeder te laten leven. Op dit moment is een kunstbaarmoeder voor te vroeg geboren baby’s echter (nog) geen realiteit. Laat staan dat nu al te stellen is dat zo’n kunstbaarmoeder “vroeg geboren baby’s een grotere overlevingkans geeft”: het zal naar verwachting nog jaren duren voordat blijkt of dit inderdaad het geval is.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Rel om vleesadvies dat kankerrisico bagatelliseert”

NRC schrijft over nieuw onderzoek naar de gezondheidseffecten van het eten van rood vlees. Het onderzoek zou “dynamiet in de discussie over vleesconsumptie” zijn. Volgens de Volkskrant zou het onderzoek “internationaal ophef en verwarring” veroorzaken.
Een grote groep onderzoekers heeft het verband tussen het eten van rood of bewerkt vlees en het risico op kanker en hart- en vaatziekten opnieuw uitgebreid onderzocht. Hun bevindingen daarbij zijn terug te brengen tot de volgende twee conclusies:

  1. Het is erg onzeker dat het eten van rood of bewerkt vlees daadwerkelijk de directe oorzaak is van een verhoogd risico op kanker of hart- en vaatziekten
  2. Mocht dit directe effect daadwerkelijk bestaan, dan geeft het maar een kleine verhoging van het risico op deze ziekten

De onderzoekers stellen daarom “dat de huidige dieetadviezen kunnen blijven gelden en niet verder hoeven worden aangescherpt”. Dit betekent echter niet dat zij daarmee zeggen dat “vlees minderen om gezondheidsredenen niet noodzakelijk is” zoals NRC stelt, of dat mensen nu weer “gerust rund, varken, schaap en geit kunnen eten”, zoals de Volkskrant schrijft. Het advies blijft, ook volgens dit nieuwe onderzoek, om beperkte hoeveelheden rood of bewerkt vlees te eten.
Omdat veel Nederlanders meer vlees eten dan geadviseerd wordt, stelt het Voedingscentrum in een reactie op het nieuws wel dat “minder vlees eten nodig blijft”. Ook hun conclusie is echter dat de adviezen uit het onderzoek gewoon aansluiten bij de huidige dieetadviezen en dus niet voor ophef en verwarring zouden hoeven zorgen.

Lees voor meer informatie bij dit nieuwsbericht deze reactie van het Voedingscentrum.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Meisjes van 16 die aan de pil zijn hebben vaker depressieve gevoelens”

Dat kopte RTL Nieuws naar aanleiding van ons onderzoek naar pilgebruik en depressieve klachten bij jonge vrouwen.

Een review door: Anouk de Wit, onderzoekster Universitair Medisch Centrum Groningen
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier  (N.B.: Anouk de Wit is mede-auteur van deze originele bron)

Lees meer

“Longartsen: Geen enkele e-sigaret Nederland meer in”

Vrijwel alle landelijke media melden vandaag dat Nederlandse longartsen geen e-sigaret meer willen zien. Het nieuwsbericht is gebaseerd op uitspraken van longarts en tevens voorzitter van de Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT) in het Algemeen Dagblad: “Wij willen dat er geen enkele e-sigaret Nederland meer in komt. Bij een totaalverbod op elektronische sigaretten hangen we de vlag uit.”
Aanleiding voor deze uitspraken is de recente berichtgeving over de mogelijke risico’s van het gebruik van de e-sigaret. In september van dit jaar meldde Nieuwsuur op basis van informatie van de NVALT de eerste mogelijke gevallen van een onbekende longziekte bij gebruikers van de e-sigaret. De oorzaak van deze onbekende ziekte was niet met zekerheid de e-sigaret, maar volgens de voorzitter van de NVALT was de “waarschijnlijkheid heel groot”. Het Amerikaanse agentschap Food and Drug Administration (FDA), dat de kwaliteit van het voedsel en de medicijnen in brede zin controleert, doet momenteel onderzoek naar het gebruik van de e-sigaret en adviseert nu geen e-sigaretten die de stof THC bevatten te gebruiken.
Overigens schreef Dokter Media al eerder over de rol van de e-sigaret bij stoppen met roken: deze is onduidelijk en wordt voorlopig door huisartsen niet geadviseerd. In dat bericht benadrukten wij ook het risico van onzekerheid over langetermijneffecten van gebruik van de e-sigaret.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier