Archief van mei 2020

“‘Voorkomen dat dieren corona-reservoir worden'”

Begin deze week schreef de NOS dat wetenschappers de Tweede Kamer hebben gewaarschuwd voor “reservoirvorming van coronabesmettingen in dieren”. SP-kamerlid Futselaar zou zelfs vrezen voor de “kraamkamer van COVID-20”. Dit klinkt erg verontrustend, moeten we nu ook afstand houden van onze huisdieren?

Een review door Anouk de Wit, arts-onderzoeker
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Onderzoek: nauwelijks kans op besmetting in buitenlucht”

Vlak voor het weekend schreef de Volkskrant dat Hongkongse wetenschappers met “een opmerkelijke ontdekking” zijn gekomen: het nieuwe coronavirus blijkt in de buitenlucht nauwelijks besmettelijk. Onderzoekers van de Universiteit van Hongkong hebben ruim 7000 gerapporteerde ‘uitbraken van drie of meer gevallen’ in China geanalyseerd en zagen daarbij dat vrijwel al die uitbraken binnen ontstonden, voornamelijk thuis of tijdens transport zoals in openbaar vervoer. Slechts één van de uitbraken bleek in de vrije buitenlucht te zijn ontstaan. De onderzoekers concluderen daarom dat het delen van een afgesloten ruimte een groter risico op besmetting met het nieuwe coronavirus geeft.

Wat het nieuwsbericht in de Volkskrant niet vermeldt is dat het hier om een ‘voorpublicatie’ van een wetenschappelijk artikel gaat en dat deze nog niet door andere wetenschappers is gecontroleerd (peerreview). Voordat een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift verschijnt, is het namelijk gebruikelijk dat vakgenoten (peers) het artikel beoordelen (review) om de kwaliteit van het artikel te kunnen waarborgen. Bovenaan het artikel van de Hongkongse onderzoekers staat dan ook duidelijk vermeld dat de waarde van het onderzoek nog verder bepaald moet worden en dat het géén advies voor de dagelijkse klinische praktijk is.

Behalve dat de onderzoeksresultaten en conclusies dus nog voorlopig zijn, zijn er ook nog andere kanttekeningen bij het onderzoek te maken. Zo werden de uitbraken voornamelijk gerapporteerd in de periode dat er in China strenge maatregelen golden, juist met als doel het verspreiden van het virus binnenshuis én buitenshuis tegen te gaan.

Het onderzoek lijkt daarom vooral te benadrukken dat er verschil bestaat in de mate van verspreiding van het coronavirus in de binnen- en buitenlucht, wat verschillende wetenschappers in de Volkskrant bevestigen. Het is echter geen bewijs dat besmetting in de buitenlucht dús nauwelijks voorkomt of reden om de geldende maatregelen in de buitenlucht te negeren.

Kijk voor de laatste informatie en maatregelen van het coronavirus op de website van de Rijksoverheid of de actuele informatie van het RIVM.

Geschreven door: de redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Huisartsen gaan risicopatiënten met corona preventief bloedverdunners geven”

Verschillende media schrijven over een nieuwe richtlijn voor huisartsen, die adviseert om sommige patiënten met een coronavirusinfectie uit voorzorg (preventief) te behandelen met bloedverdunners. Het gaat daarbij om een injectie met een lage dosering van een bloedverdunner om het ontstaan van een bloedstolsel (trombose of embolie) te voorkómen. Zoals bijvoorbeeld ook gebeurt als patiënten door een operatie, behandeling met gips of ziekenhuisopname langdurig minder mobiel (of ‘bedlegerig’) zijn. Met de bloedverdunners worden dus nadrukkelijk niet de medicijnen bedoeld die patiënten gebruiken voor hart- en vaatziekten of om een bestaande trombose of embolie te behandelen.

Uit onderzoek en ervaringen in de praktijk is gebleken dat infectie met het coronavirus een verhoogd risico geeft op het ontstaan van bloedstolsels. Om die reden krijgen patiënten die in het ziekenhuis worden opgenomen met een coronavirusinfectie al een dagelijkse preventieve injectie met een bloedverdunner. Voortaan kunnen huisartsen die injectie dus ook gaan voorschrijven, onder voorwaarde dat de patiënt

  • een bewezen infectie met het coronavirus heeft (of een ‘hoge verdenking’ daarop), én
  • door de infectie vermoedelijk langer dan 3 dagen in bed zal liggen, én
  • kanker heeft, of eerder al eens een trombose of embolie heeft gehad.

Al deze omstandigheden verhogen het risico op het ontstaan van een bloedstolsel, wat de betreffende patiënt daarom een ‘risicopatiënt’ maakt. De injecties worden niet geadviseerd aan patiënten die nog voldoende mobiel zijn of wanneer de patiënt al bepaalde andere bloedverdunners gebruikt, vanwege het risico op het ontstaan van bloedingen. Huisartsen zullen daarom altijd samen met de patiënt afwegen of het voordeel van de injecties opweegt tegen mogelijke nadelen. De nieuwe richtlijn is geen verplichting tot het voorschrijven van de medicatie.

Geschreven door: de redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Kinderartsen: ‘Te vroeg om onbekende ziekte bij kinderen aan covid-19 te wijten'”

Vorige week schreef NOS.nl over een ‘onbekende ziekte’ waarvoor twee Nederlandse kinderen op een intensivecare behandeld zijn. Er wordt gedacht aan een mogelijke relatie met het nieuwe coronavirus. Dit bericht werd overgenomen door landelijke en Europese media. Deze nieuwsberichten zijn een reactie op een waarschuwing over de ‘onbekende ziekte’ door de Britse vereniging voor kinder-intensivecare.

Een review door Donica Lodder, ANIOS kindergeneeskunde, Zaans Medisch Centrum
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Corona veroorzaakt beroertes bij dertigers en veertigers”

De Telegraaf schreef onlangs dat artsen in New York waarschuwen dat gezonde jonge coronapatiënten die geen ernstige ziekteverschijnselen hebben, getroffen kunnen worden door een beroerte. Volgens een bericht in de Amerikaanse krant The Washington Post — wat door verschillende heftige woordkeuzes als zeer stemmingmakend omschreven kan worden – zou er in New York een ‘verzevenvoudiging’ zijn van patiënten jonger dan 50 jaar die een beroerte krijgen. Amerikaanse artsen zouden hebben gezegd dat dit ‘een te sterk signaal is om toevallig te zijn’ en daarom een verband met het coronavirus vermoeden.

Aanleiding van de berichten is een publicatie in het wetenschappelijke tijdschrift New England Journal of Medicine, waarin artsen van de Mount Sinai ziekenhuizen in New York vijf patiënten jonger dan 50 jaar beschrijven die een beroerte kregen en daarna ook besmet bleken met het coronavirus. Uit het artikel blijkt echter ook dat drie van de patiënten al een verhoogd risico hadden op een beroerte door onderliggende problemen zoals hoge bloeddruk, suikerziekte of een verhoogd cholesterol; één van hen had al eens een beroerte doorgemaakt. Verder is interessant te vermelden dat in New York volgens de statistieken iedere week tien beroertes bij mensen jonger dan 50 jaar voorkomen, wat het niet ondenkbaar maakt dat er nu in twee weken tijd vijf patiënten terechtkomen in de Mount Sinai ziekenhuizen. Een aantal van de patiënten heeft ook aangegeven langer gewacht te hebben met het bellen van het noodnummer omdat ze niet tijdens de huidige pandemie naar het ziekenhuis wilden, wat mogelijk negatief bijgedragen kan hebben aan het beloop van hun klachten.

De Mount Sinai ziekenhuizen behandelen volgens de New Yorkse artsen normaal 0,7 patiënten jonger dan 50 jaar met een beroerte per twee weken en nu dus vijf, wat zeker opvallend is (en dus strikt genomen inderdaad ‘een verzevenvoudiging’) maar niet direct een verband met het coronavirus aantoont. De publicatie vermeldt dan ook dat ‘ruimte wordt geven om individuele gevallen te presenteren zodat er mogelijk interessante verbanden worden beschreven waar men aandacht voor moet hebben’, maar dat ‘deze patiëntbeschrijvingen moeten worden gezien als observaties en niet als aanbevelingen voor medische behandeling’.

Het is daarom op basis van deze waarnemingen te stellig om te zeggen dat het coronavirus beroertes veroorzaakt bij gezonde jonge mensen — iets wat ook nog niet ondersteund wordt door cijfers uit bijvoorbeeld China. Overigens komt een verhoogde kans op bloedstolsels bij coronavirusinfectie wel steeds duidelijker uit onderzoek naar voren (zie bijvoorbeeld hier en hier) en is een verband tussen het coronavirus en beroertes mede daarom ook zeker niet uit te sluiten. Maar zoals de New Yorkse artsen zelf al schrijven: dat moet nog verder worden onderzocht.

Geschreven door: de redactie i.s.m. Frank Leeman, factchecker bij FactGurus
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Voor tweede keer iemand van hiv genezen”

Verschillende media berichtten enige tijd terug over een patiënt die als tweede persoon ter wereld zou zijn genezen van hiv. Omdat deze man naast hiv ook leukemie (bloedkanker) kreeg, onderging hij een stamceltransplantatie. Deze stamcellen waren ongevoelig voor hiv. Daardoor is hij nu al 2,5 jaar hiv-vrij. Waarom stamceltransplantatie patiënten met hiv mogelijk kan genezen maar slechts zeer zelden toepasbaar is, leggen we hieronder uit.

Een review door Annemarie Post, gepromoveerd biomedisch onderzoeker, Radboud Universiteit Nijmegen
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer