“Bloedtest kan Alzheimer in vroeg stadium detecteren”

Een aantal dagen geleden verscheen op NU.nl een nieuwsbericht over een bloedtest voor de ziekte van Alzheimer: de test zou “de eerste fase van Alzheimer met 100% accuraatheid kunnen detecteren”. Het bericht is gebaseerd op Amerikaans onderzoek.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier


Wat is er op te maken uit de titel?

Volgens de titel van het nieuwsbericht kan een bloedtest de ziekte van Alzheimer in een vroeg stadium detecteren. Als dit betekent dat bij mensen met een simpele bloedafname bepaald kan worden of zij deze ziekte hebben, zou dit groot nieuws zijn. Waar komt dit nieuws precies vandaan? En is deze test al beschikbaar?

Waar komt dit nieuwsbericht vandaan?

Onderzoekers van de Amerikaanse Rowan University School of Osteopathic Medicine hebben onderzocht of een bloedtest bruikbaar kan zijn voor het aantonen van de ziekte van Alzheimer. Voor hun onderzoek analyseerden zij het bloed van 236 patiënten. Van deze patiënten was vooraf al bekend wat voor ziekte ze hadden:

  • 50 patiënten hadden ‘milde cognitieve stoornissen’ (dit wil zeggen dat er milde geheugenstoornissen zijn, maar (nog) geen dementie. Deze patiënten werden geselecteerd uit een ander onderzoek naar de ziekte van Alzheimer en door de onderzoekers aangemerkt als ‘vroeg stadium van de ziekte van Alzheimer’)
  • 50 patiënten hadden ‘een gevorderd stadium van de ziekte van Alzheimer’
  • 25 patiënten hadden ‘een vroeg stadium van de ziekte van Parkinson
  • 25 patiënten hadden ‘een gevorderd stadium van de ziekte van Parkinson’
  • 25 patiënten hadden multiple sclerose
  • 11 patiënten hadden borstkanker
  • 50 patiënten hadden geen ziekte

De onderzoekers keken in het bloed van al deze patiënten naar de aanwezigheid van een groot aantal verschillende eiwitten. Vervolgens maakten ze een selectie van 50 van deze eiwitten. Het lukte de onderzoekers om elk eiwit in verband te brengen met een aandoening. Oftewel, op basis van deze 50 eiwitten lukte het de onderzoekers patiënten met verschillende aandoeningen uit elkaar te houden.
De onderzoekers concluderen dat “de bloedtest de potentie heeft” om verschillende (hersen)ziekten en verschillende stadia van deze ziekten van elkaar te onderscheiden. Ze merken daarbij op dat nog niet is onderzocht of de bloedtest bij een willekeurig persoon kan bepalen of die een bepaalde ziekte heeft. Van de patiënten in het onderzoek was immers vooraf al bekend welke ziekte zij hadden.
Minstens zo belangrijk om te noemen zijn de financiële belangen van de onderzoekers: twee van de onderzoekers zijn de oprichters van het bedrijf Durin Technologies Inc. (waar de redactie geen website van kon vinden), dat zich bezighoudt met het ontwikkelen van een bloedtest voor de diagnostiek van hersenziekten, zoals de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Parkinson. Beide onderzoekers hebben ook aangegeven aan patenten op de bloedtest te kunnen verdienen. Zo’n patent is al aangevraagd door de Rowan Universiteit.
De onderzoekers hebben deze financiële belangen vermeld bij hun artikel.

Is dit echt iets nieuws?

In 2011 (het jaar na de oprichting van Durin Technologies Inc.) publiceerde dezelfde groep Amerikaanse onderzoekers een artikel dat grotendeels vergelijkbaar is met hun huidige publicatie. Ook in dat onderzoek werd gekeken naar eiwitten in het bloed van patiënten met de ziekte van Alzheimer. Destijds zeiden de onderzoekers dat de bloedtest met ongeveer 90% zekerheid een onderscheid kon maken tussen patiënten met en zonder de ziekte van Alzheimer. In de jaren daarna volgden vergelijkbare onderzoeken en werd gekeken naar bruikbaarheid van de test bij de ziekte van Parkinson.
Belangrijk om te benadrukken is dat de test nog niet is onderzocht bij willekeurige personen. Of de test daarom daadwerkelijk geschikt is om een bepaalde ziekte te diagnosticeren en wanneer deze dan beschikbaar zal zijn, is nog niet bekend.

Wat kunnen we hier nu concreet mee?

Amerikaanse onderzoekers hebben gekeken of een bloedtest bruikbaar kan zijn voor het aantonen van een vroeg stadium van de ziekte van Alzheimer. Bij patiënten waarvan vooraf bekend was dat zij een bepaalde ziekte hadden, bleek de test de verschillende ziekten met grote zekerheid te kunnen onderscheiden. Of de test ook bij een willekeurig persoon een ziekte kan aantonen is nog niet onderzocht.
Bovendien maken de grote financiële belangen van de onderzoekers het lastig hun resultaten op waarheid te interpreteren.
Verder is interessant te bedenken wat op dit moment de aanvullende waarde van de bloedtest zou zijn. De ziekte van Alzheimer is niet te genezen, en voor medicijnen die de ziekte zouden afremmen is maar beperkt bewijs. Een bloedtest die de ziekte in een vroeg stadium zou herkennen zou daarom op dit moment alleen betekenen dat de patiënt langer in de wetenschap verblijft deze ongeneeslijke ziekte te hebben.