“Nieuwe test kan uitwijzen hoe gezond iemand eet”

NU.nl berichtte vorige week over een nieuwe urinetest. De test zou in de urine van patiënten kunnen aantonen hoe gezond ze gegeten hebben. Dit zou artsen en patiënten kunnen helpen om te bepalen of patiënten wel zo goed eten als ze zelf zeggen of denken.

Review door: Marti Borkent, promovendus en coassistent, Erasmus Universiteit Rotterdam
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier


Wat is er op te maken uit de titel?

De titel geeft aan dat er een urinetest is die uitwijst hoe gezond iemand heeft gegeten. Wat is dit precies voor test? Kunnen artsen dit vanaf nu bij iedereen nagaan? En wat is eigenlijk ‘gezond eten’?
De inleiding van het nieuwsbericht stelt dat een dergelijke test belangrijk kan zijn, omdat uit eerder onderzoek blijkt dat 60% van de patiënten hun dieet gezonder inschat dan daadwerkelijk het geval is. Met deze nieuwe test zouden patiënten zelf, maar ook hun artsen, een onbevooroordeeld, duidelijk beeld kunnen krijgen van het dieet van de patiënt.

Waar komt dit nieuwsbericht vandaan?

Gezond eten helpt tegen het ontstaan van veel ziektes, zoals diabetes en hart- en vaatziekten. Gezond eten bestaat volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) uit veel verse groente en fruit, en niet te veel vet, suiker en zout. In Nederland geeft het Voedingscentrum met behulp van de Schijf van Vijf advies over “welke producten volgens de laatste wetenschappelijke inzichten goed zijn voor je lichaam”.

In de praktijk blijkt het voor veel mensen moeilijk om in te schatten of zij gezond eten. Patiënten die proberen om gezonder te eten, bijvoorbeeld op advies van hun arts, houden vaak een dieetdagboek bij. Uit onderzoek blijkt echter dat dit niet altijd een betrouwbare weergave geeft van het daadwerkelijke dieet van een patiënt. Volgens een aantal Britse onderzoekers is er daarom behoefte aan een meer betrouwbare objectieve test.

Voor hun onderzoek volgden 19 gezonde vrijwilligers vier verschillende diëten. De diëten werden steeds drie dagen lang gevolgd, en varieerden van passend bij het WHO-advies (‘gezond dieet’) tot weinig passend bij het WHO-advies (‘ongezond dieet’). De vrijwilligers verbleven tijdens hun dieet in het ziekenhuis, zodat de onderzoekers zeker wisten wat en hoeveel ze hadden gegeten. De onderzoekers keken vervolgens in de urine van de vrijwilligers naar de aanwezigheid van allerlei afvalstoffen. Verschillende afvalstoffen bleken, afhankelijk van het gevolgde dieet, veel of juist weinig voor te komen. Zij selecteerden hieruit een combinatie van afvalstoffen waarmee onderscheid was te maken tussen het gezonde en ongezonde dieet. Deze combinatie van afvalstoffen in urine vormde hun ‘nieuwe urinetest’. Vervolgens keken de onderzoekers of hun test de juiste uitslag gaf bij de urine van vrijwilligers uit twee andere onderzoeken naar gezonde voeding. De test bleek hierbij goed te werken.

De onderzoekers concluderen dat hun onderzoek bewijst dat het mogelijk is om met een urinetest te bepalen of iemand een gezond of ongezond dieet heeft gevolgd. Dit betekent echter niet dat de test al in de praktijk toegepast kan worden.

De onderzoekers benoemen namelijk ook een aantal beperkingen van hun onderzoek: ze hebben slechts 19 gezonde, bijna allemaal blanke proefpersonen voor maar drie dagen diëten laten volgen. Bovendien bestond het voorgeschreven dieet uit een relatief beperkt aantal voedingsmiddelen. Dit is daarom geen goede weergave van de praktijk: patiënten kunnen voor langere tijd een zeer gevarieerd dieet volgen, waarbij bovendien hun ziekte van invloed zou kunnen zijn op de testuitslag. De onderzoekers geven daarom aan dat meer onderzoek nodig is om de test verder te ontwikkelen.

Is dit echt iets nieuws?

De onderzoekers geven aan dat zij niet de eersten zijn die een verband tussen dieet en afvalstoffen in urine hebben onderzocht. Maar, zo stellen zij, bij alle eerdere onderzoeken werd gebruik gemaakt van minder betrouwbare dieetdagboeken. Door de vrijwilligers nu strikt op hun dieet gecontroleerd te hebben, verwachten de onderzoekers dat hun resultaten meer betrouwbaar zijn.

Wat kunnen we hier nu concreet mee?

Britse onderzoekers hebben een verband gevonden tussen afvalstoffen in urine en de mate van gezondheid van een dieet. Dit verband is niet nieuw, maar de onderzoekers wilden kijken of het mogelijk was een urinetest te ontwikkelen waarmee artsen kunnen bepalen hoe gezond iemand heeft gegeten. Dit zou patiënten kunnen helpen bij het volgen van een dieet.
Het onderzoek laat zien dat een dergelijke urinetest mogelijk is, maar er is meer onderzoek nodig voor er een algemeen bruikbare test ontwikkeld kan worden. Op dit moment is deze “nieuwe test” daarom nog niet beschikbaar.