“Onderzoekers waarschuwen voor risico’s curettage na miskraam”

Afgelopen week berichtten onder meer NOS.nl en NU.nl over risico’s van een curettage na een miskraam. Aanleiding voor het nieuws zijn onderzoeksresultaten van twee onderzoekers uit het AMC Amsterdam.

Review door: Marloes Derks, arts-onderzoeker, Leids Universitair Medisch Centrum
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier


Wat is er op te maken uit de titel?

De titel suggereert dat onderzoekers risico’s hebben aangetoond na het uitvoeren van een curettage. Wat is eigenlijk een curettage? En wat zijn die risico’s precies?

Waar komt dit nieuwsbericht vandaan?

De nieuwsberichten baseren zich op de proefschriften van twee onderzoekers van het AMC (zie hier en hier). Zij onderzochten de risico’s van een curettage na een miskraam en vergeleken curettage met andere behandelingen.
Ongeveer 10% van de zwangerschappen eindigt in een miskraam. Meestal stoot het lichaam het vruchtje dan af, maar soms gebeurt dit niet vanzelf. In dat geval kan de vrouw kiezen om af te wachten tot de miskraam toch vanzelf op gang komt, of kiezen voor een behandeling.  Eén van de mogelijke behandeling is een curettage: hierbij wordt de baarmoeder via de vagina en baarmoedermond leeggemaakt met een slangetje, zuigertje of schrapertje.

De onderzoekers hebben het effect van een curettage op vroeggeboorte (geboorte van het kind voor 37 weken zwangerschap) van een volgende zwangerschap onderzocht. Dit deden zij door resultaten van 21 onderzoeken die dit eerder onderzocht hebben bij elkaar te voegen en opnieuw te analyseren. Dit leverde gegevens op van bijna twee miljoen zwangere vrouwen. Uit deze gegevens bleek dat zwangere vrouwen die in het verleden een curettage hadden ondergaan ongeveer 50% meer kans hadden op een vroeggeboorte dan vrouwen die geen curettage hadden ondergaan. Wanneer een vrouw meerdere curettages had ondergaan nam deze kans verder toe. Bij een willekeurige zwangerschap is de kans op vroeggeboorte 6%, na een curettage zou deze kans dus toenemen tot ongeveer 9%.

Zoals ook door de onderzoekers wordt erkend, toont dit onderzoek niet aan dat de curettage de oorzaak is van de vroeggeboorte, omdat ook andere aspecten die zij niet onderzocht hebben een rol kunnen hebben gespeeld (zoals bijvoorbeeld de leeftijd van de vrouw of afwijkingen van de baarmoeder). De onderzoekers vermoeden dat curettage bijdraagt aan het ontstaan van vroeggeboorte doordat de behandeling schade kan aanbrengen aan de baarmoedermond en het slijmvlies in de baarmoeder. Deze slijmvliesbeschadigingen zouden mogelijk ook kunnen leiden tot verminderde vruchtbaarheid.

Om de mogelijke risico’s van curettage verder te beoordelen hebben de onderzoekers een onderzoek uitgevoerd in 27 ziekenhuizen in Nederland. Aan dit onderzoek deden vrouwen mee die een medicijn hadden gekregen om afstoting van hun miskraam op te wekken. Bij deze vrouwen was ondanks het medicijn niet het volledige vruchtje uit de baarmoeder verwijderd. Vervolgens kregen de vrouwen ofwel behandeling met curettage, of er werd gewacht op een spontane volledige afstoting.

Uit het onderzoek bleek dat een afwachtend beleid in 80% van de gevallen resulteerde in volledige afstoting van het vruchtje. Deze vrouwen hoefden dus geen curettage te ondergaan. Curettage resulteerde niet in een grotere kans op vroeggeboorte of verminderde vruchtbaarheid. De onderzoekers merken daarbij op dat het aantal vrouwen in hun onderzoek te klein is om hier concrete uitspraken over te doen. Zij concluderen dat “een afwachtend beleid een veilig alternatief is voor curettage” bij vrouwen die medicijnen hebben gehad om afstoting van hun miskraam op te wekken.

Is dit echt iets nieuws?

De landelijke richtlijn voor huisartsen beschrijft op dit moment de verschillende mogelijkheden bij een miskraam (zoals afwachten, medicatie of curettage in het ziekenhuis) en de bijbehorende risico’s. In ziekenhuizen wordt echter veelal gewerkt met ‘lokale richtlijnen’. Deze kunnen verschillen per ziekenhuis. De onderzoekers hopen dat hun onderzoeksresultaten zullen bijdragen aan een landelijke richtlijn voor gynaecologen, waarin aandacht is voor de voor- en nadelen van verschillende behandelingen bij een miskraam.

Wat kunnen we hier nu concreet mee?

Verschillende nieuwsberichten melden dat onderzoekers waarschuwen voor risico’s van een curettage na een miskraam. Aanleiding zijn twee proefschriften van onderzoekers van het AMC Amsterdam. Uit hun onderzoek blijkt  een verband tussen het ondergaan van een curettage na een miskraam en een hoger risico op vroeggeboorte in een volgende zwangerschap. Een ander onderzoek suggereerde dat een afwachtend beleid bij een onvolledige miskraam in de meerderheid van de gevallen resulteerde in een volledige miskraam. Om deze reden pleiten de onderzoekers vaker af te wachten bij het uitblijven van een miskraam, om vrouwen een curettage te besparen. De onderzoekers hopen dat hun bevindingen leiden tot een landelijke richtlijn voor gynaecologen.