Oncologie

“Honderden kankerpatiënten onder het mes in ziekenhuizen die te weinig opereren”

Algemeen Dagblad schrijft dat bijna een kwart van alle ziekenhuizen te weinig kankeroperaties uitvoert. De krant baseert dit op landelijke gegevens over operaties bij acht verschillende soorten kanker. Hieruit zou blijken dat vorig jaar “419 kankerpatiënten zijn geopereerd in ziekenhuizen die te weinig ervaring hadden met de operaties”. De patiënten zouden daardoor “nodeloze bloedingen, restweefsel en zelfs overlijden” riskeren.

Medische verenigingen hebben voor verschillende operaties afgesproken wat het minimum aantal operaties is dat een ziekenhuis jaarlijks moet uitvoeren, om zo de kwaliteit van die operaties te garanderen. Van een aantal operaties is bekend dat het risico op complicaties toeneemt naarmate die operatie minder vaak wordt uitgevoerd.

Uit het onderzoek van Algemeen Dagblad zou nu blijken dat bijna een kwart van de Nederlandse ziekenhuizen één of meer van die afspraken niet haalt. Daar kunnen overigens verschillende redenen voor zijn, die niet altijd hoeven te betekenen dat de kwaliteit van de operaties slechter wordt. Met het onderzoek van Algemeen Dagblad is bovendien niet gekeken naar het daadwerkelijke aantal complicaties. Daarom is nu niet direct te stellen dat alle patiënten zijn blootgesteld aan een verhoogd risico op complicaties of overlijden.

Dat neemt echter niet weg dat de krant een belangrijk punt aanstipt: de operatie-afspraken zijn gemaakt om de kwaliteit van zorg te waarborgen; een essentieel belang voor de patiënt die geopereerd moet gaan worden. In de Tweede Kamer wordt daarom aangestuurd op betere samenwerking tussen ziekenhuizen, zodat patiënten altijd worden geopereerd in een ziekenhuis dat voldoet aan de gestelde operatienorm.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Met gekweekte tumor voorspellen of chemo aanslaat”

“Voor het eerst is het gelukt vooraf te voorspellen of een chemotherapie wel of niet gaat aanslaan bij kankerpatiënten”, aldus NRC. Op basis van tumorweefsel van patiënten met uitgezaaide darmkanker ‘kweekten’ onderzoekers ‘mini-tumoren’, zodat zij in het laboratorium konden ‘uitproberen’ wat de reactie van de tumorcellen op bepaalde chemotherapie zou zijn. Hiermee hoopten zij van tevoren te kunnen bepalen bij welke patiënten chemotherapie zeker níet zou werken, zodat die patiënten nare bijwerkingen bespaard zouden kunnen blijven. Van het middel irinotecan bleek vrij goed te kunnen worden voorspeld of het (vrijwel) zeker géén effect zou hebben op de tumor. Andersom was dit niet het geval: als de mini-tumor goed reageerde op het middel was dit niet per se het geval bij de tumor in de patiënt. Bij de andere chemotherapie (5-fluorouracil en oxaliplatin) kon niet worden voorspeld of deze wel of niet zou aanslaan. De onderzoekers stellen daarom dat hun methode op dit moment alleen gebruikt zou kunnen worden om te voorspellen of irinotecan níet werkzaam zal zijn. Het is dus nog geheel niet te voorspellen of een chemotherapie zeker wél zal werken, zoals het nieuwsbericht suggereert.
Het is belangrijk te vermelden dat dit onderzoek zich in een nog experimentele fase bevindt. Zo bleek het bijvoorbeeld bij een op de drie patiënten niet mogelijk om een ‘mini-tumor’ te kweken. Volgens NRC hopen de onderzoekers “dat de mini-tumortest uitgebreid kan worden naar andere soorten kanker en dat er in de toekomst ook de werking van experimentele medicijnen op kan worden getest, voordat ze aan de patiënt worden gegeven.” Voor nu zal eerst nog moeten blijken of de onderzoeksresultaten op grotere schaal bevestigd kunnen worden voor de eerste toepassing in de dagelijkse praktijk zal kunnen plaatsvinden.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Preventieve borstamputatie blijkt niet noodzakelijk”

Begin augustus opende het Algemeen Dagblad met het nieuws dat preventieve borstamputatie voor dragers van het borstkankergen BRCA2 niet noodzakelijk zou zijn. Het bericht komt voort uit Nederlands onderzoek, uitgevoerd in meerdere centra door onderzoekers van het Erasmus MC in Rotterdam.

Geschreven door: Donica Lodder, coassistent aan de Universiteit van Amsterdam
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Zelfs kleine hoeveelheden rood vlees verhogen risico op darmkanker al”

*Dit is het winnende review van een onderwijsopdracht voor het keuzevak huisartsgeneeskunde van de bachelor geneeskunde AMC Amsterdam, als zodanig gekozen door de betrokken docenten en de redactie van Dokter Media.

Enige tijd terug schreef het Algemeen Dagblad naar aanleiding van Brits onderzoek dat “zelfs het eten van een klein beetje rood vlees het risico op darmkanker zou doen toenemen”.

Review door: Mariska van ’t Veer, student geneeskunde, AMC Amsterdam
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Studie: zeelucht goed tegen kanker”

“Zeelucht helpt om kanker te bestrijden”, aldus De Telegraaf. Het nieuwsbericht is gebaseerd op Vlaams onderzoek, maar is dit daadwerkelijk de conclusie van de onderzoekers?

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

Hoe is het nu met… de ‘Belgische chip die binnen een kwartier kanker opspoort’?

Dokter Media blikt in december terug op enkele onderwerpen die dit jaar in onze reviews zijn verschenen. Heeft die “doorbraak” zijn belofte al waar gemaakt? Is het “nieuwe medicijn” inmiddels in gebruik genomen? En waarom horen we niks meer van die “veelbelovende test”?

Dokter Media zoekt het uit en geeft wekelijks antwoord op de vraag: “Hoe is het nu met….?”

Lees meer

“Kankerpatiënten ten einde raad: nivolumab niet vergoed”

Naar aanleiding van berichtgeving van De Telegraaf schrijven vrijwel alle media over het medicijn nivolumab. Volgens de berichten hebben “zorgverzekeraars besloten het middel niet te vergoeden”, nadat de commissie Beoordeling Oncologische Middelen (BOM) dit zou hebben geadviseerd. Met veel krachttermen wordt beschreven dat het medicijn plotseling niet meer beschikbaar zou zijn voor patiënten met kanker, die daar voor hun behandeling van afhankelijk zouden zijn.
Het is belangrijk allereerst te benadrukken dat het advies om nivolumab niet te vergoeden alleen geldt voor één specifieke patiëntengroep, namelijk die met een zogeheten vroeg-stadium melanoom. Dit omdat de commissie vindt dat er bij deze patiënten nog te weinig ervaring is met behandeling met (het zeer dure) nivolumab en daarmee nog niet duidelijk is of de behandeling effectief en veilig genoeg is. Voor alle andere patiënten die al worden behandeld met nivolumab, zoals patiënten met een laat-stadium melanoom of patiënten met longkanker, blijft het medicijn gewoon vergoed.
Het zou echter goed kunnen dat ook patiënten met een vroeg-stadium melanoom op termijn gebaat blijken bij het medicijn en dat hen dus nu een hoog nodige behandeling wordt onthouden. Het advies heeft daarom veel vragen opgeroepen, zowel in de politiek als bij sommige oncologen. Het lijkt daarmee waarschijnlijk dat er binnenkort een vervolg zal komen op de huidige berichtgeving, met mogelijk meer duidelijkheid voor patiënten met deze specifieke vorm van kanker.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: wij hebben de originele bron van dit nieuwsbericht niet kunnen vinden

Addendum: inmiddels heeft de commissie BOM de betreffende behandeling met nivolumab toch als positief beoordeeld. Het middel wordt daarom waarschijnlijk per 1 januari 2019 ook voor deze indicatie vergoed.

“Een zwak hart bevordert kanker”

“Hartfalen verhoogt het risico op kanker”, aldus NRC halverwege augustus. Dit nieuwsbericht is gebaseerd op onderzoek door Groningse artsen.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Kinderen lopen klein risico op hersentumor door CT-scans”

In juli schreef de Volkskrant over de invloed van CT-scans op het ontstaan van hersentumoren bij kinderen: “Kinderen die door scans worden blootgesteld aan straling op hun hoofd lopen op termijn een iets grotere kans op een hersentumor.” Het bericht volgde op de publicatie van een groot Nederlands onderzoek.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Amerikaans borstkankeronderzoek: minder vaak chemotherapie nodig”

Vorige week berichtte NOS over een Amerikaans onderzoek naar de behandeling van borstkanker: “Veel vrouwen met de meest voorkomende vorm van borstkanker hoeven geen chemotherapie meer te ondergaan nadat de tumor is verwijderd”. Het bericht volgt op publicatie van onderzoeksresultaten in een vooraanstaand wetenschappelijk tijdschrift.

Review door: redactie i.s.m. Gezondheid en Wetenschap
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Borstkankerpatiënt genezen door afweertherapie”

Onder meer NRC schrijft over een patiënt met uitgezaaide borstkanker die lijkt genezen “na een experimentele behandeling met haar eigen afweercellen”. Met bijgevoegde plaatjes van CT-scans wordt beschreven dat de uitgezaaide kanker is verdwenen, en, nu al bijna 2 jaar sinds de behandeling, nog steeds niet is teruggekomen. De patiënt maakt deel uit van een grotere groep patiënten die in onderzoeksverband worden behandeld met hun eigen witte bloedcellen. Voor het onderzoek wordt bij iedere patiënt bekeken welke witte bloedcellen specifiek op hun soort kanker gericht zijn. Deze speciale witte bloedcellen worden vervolgens in het laboratorium ‘gekweekt’: vermenigvuldigd tot grote aantallen. Daarna worden de witte bloedcellen weer in de bloedbaan van de patiënt gebracht. Deze experimentele vorm van behandeling bleek eerder werkzaam bij huidkanker (melanoom) en wordt nu onderzocht bij patiënten met andere vormen van kanker.

Zowel NRC als de onderzoekers zelf schrijven duidelijk dat dit ‘slechts één patiënt’ is bij wie de behandeling zo goed lijkt te werken. Werking en bijwerkingen op langere termijn moeten bovendien nog worden afgewacht. Maar, stellen de onderzoekers, “dit resultaat vertegenwoordigt een nieuwe vorm van immuuntherapie voor de behandeling van bepaalde soorten kanker”.
De behandeling vindt momenteel nog slechts plaats bij een kleine groep patiënten in onderzoeksverband: of en voor wie deze ‘experimentele behandeling’ toekomstig beschikbaar komt, is nu nog niet bekend.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Controle na darmkanker hoeft maar een keer per jaar”

Vlak voor het weekend schreef NRC dat “vaker dan eens in de twaalf maanden controleren op terugkerende darmtumoren niet de moeite waard is”. Dit nieuwsbericht is gebaseerd op internationaal onderzoek dat vorige week werd gepubliceerd.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer