Infectieziekten

“Eindelijk een middel tegen het voor kinderen dodelijke RS-virus”

Vorige week schreef onder andere de Volkskrant over ‘een eenvoudig middel’ dat kinderen zou beschermen tegen het RS-virus, een ziekte ‘die elke winter opnieuw overvolle kinder-ic’s veroorzaakt’. Aanleiding voor dit nieuws is een recent gepubliceerd onderzoek waaruit blijkt dat kinderen die een nieuw vaccin kregen toegediend, minder vaak en minder ernstig ziek werden van het RS-virus. Het nieuwe vaccin is echter nog niet getest bij kinderen die volgens de huidige richtlijnen in aanmerking komen voor een al bestaand vaccin. De meest kwetsbare kinderen zijn dus niet meegenomen in het onderzoek. Het zal waarschijnlijk nog enkele jaren duren voordat duidelijk is welke kinderen voor het nieuwe vaccin in aanmerking komen en het daadwerkelijk beschikbaar komt.

Een review door: de redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Britten claimen vondst medicijn dat sterfte Covid-19 verlaagt”

Vrijwel alle media schrijven deze week over Brits onderzoek naar het medicijn dexamethason voor patiënten met een coronavirusinfectie (Covid-19). Sinds maart van dit jaar wordt in 175 Britse ziekenhuizen onderzoek gedaan naar mogelijk werkzame medicijnen tegen Covid-19. Patiënten krijgen allemaal de gebruikelijke zorg, maar sommige patiënten daarnaast ook één van zes verschillende extra behandelingen (waaronder bijvoorbeeld het veelbesproken hydroxychloroquine, dat niet werkzaam bleek). Uit het onderzoek zou nu blijken dat patiënten door behandeling met de sterkte ontstekingsremmer dexamethason een lager risico hadden om te overlijden aan de ziekte. Het betrof daarbij alléén patiënten die zo ziek waren dat ze extra zuurstof nodig hadden of op de intensive care beademd moesten worden. Vooral deze laatste groep patiënten bleek het medicijn het meest werkzaam: van de 100 patiënten die beademd moesten worden overleden er 41 zonder dexamethason tegenover 29 die het medicijn wel kregen. Voor patiënten die minder ziek waren had het medicijn geen meerwaarde.

De onderzoekers noemen hun resultaten een doorbraak in de behandeling van de patiënten die ernstig ziek worden door het coronavirus. Hun onderzoeksresultaten moeten echter nog wel openbaar worden gemaakt. Desondanks hebben verschillende andere onderzoekers en ook de Wereldgezondheidsorganisatie al enthousiast gereageerd op deze voorlopige resultaten. Als het medicijn, dat bovendien goedkoop is en al voor veel andere ziektes wordt gebruikt inderdaad zo werkzaam is als nu wordt gesteld, dan kan dat zeker een doorbraak genoemd worden. Het is op dit moment nog niet duidelijk of het medicijn ook in Nederland als vast onderdeel van de behandeling van Covid-patiënten die extra zuurstof of beademing nodig hebben wordt opgenomen.

Geschreven door: de redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Zie voor meer informatie ook dit bericht van onze collega’s van Gezondheid en Wetenschap

“Longfonds: Gezondheid thuiszittende coronapatiënten schrikbarend slecht”

Onder meer Algemeen Dagblad en de NOS schrijven over aanhoudende gezondheidsklachten die sommige patiënten ervaren na ziekte door infectie met het coronavirus (Covid-19). Uit een peiling uitgevoerd door het Longfonds en Ciro blijkt dat een groot aantal patiënten die thuis (mogelijk) Covid-19 doormaakten ook in de weken of maanden daarna nog verschillende klachten hebben, zoals vermoeidheid, hoofdpijn, spierpijn en moeite met lopen. Die bevinding wordt in de verschillende nieuwsberichten als ‘schokkend’ en ‘schrikbarend’ beschreven, waarbij de indruk wordt gewekt dat deze klachten bij het merendeel van alle patiënten zouden bestaan. Het is echter belangrijk op te merken dat de peiling is uitgevoerd specifiek onder mensen die langdurige klachten ervaren: het was dus geen algemene peiling onder álle coronapatiënten. Daarom is uit de cijfers niet op te maken welk deel van de patiënten nu wel of geen langdurige klachten houdt, het lijkt gelukkig waarschijnlijk dat een groot deel van de patiënten al snel na een infectie geen klachten meer ervaart.

Dat neemt niet weg dat de peiling de aandacht vestigt op een belangrijk probleem. De directeur van het Longfonds geeft dan ook aan dat de inzichten eraan kunnen bijdragen om deze patiënten beter te helpen, waarover het Longfonds in overleg is het ministerie van VWS. Het onderwerp heeft overigens al langer de aandacht van verschillende artsenorganisaties, zoals de Federatie Medisch Specialisten en het Nederlands Huisartsen Genootschap, die daarom enkele weken terug al een leidraad voor nazorg voor patiënten met Covid-19 hebben opgesteld.

Mensen die (mogelijk) Covid-19 hebben gehad en daar nog klachten van houden kunnen dit bespreken met hun (huis)arts, maar kunnen daarnaast voor meer informatie ook terecht op een speciale website van het Longfonds.

Geschreven door: de redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“‘Voorkomen dat dieren corona-reservoir worden'”

Begin deze week schreef de NOS dat wetenschappers de Tweede Kamer hebben gewaarschuwd voor “reservoirvorming van coronabesmettingen in dieren”. SP-kamerlid Futselaar zou zelfs vrezen voor de “kraamkamer van COVID-20”. Dit klinkt erg verontrustend, moeten we nu ook afstand houden van onze huisdieren?

Een review door: Anouk de Wit, arts-onderzoeker
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Onderzoek: nauwelijks kans op besmetting in buitenlucht”

Vlak voor het weekend schreef de Volkskrant dat Hongkongse wetenschappers met “een opmerkelijke ontdekking” zijn gekomen: het nieuwe coronavirus blijkt in de buitenlucht nauwelijks besmettelijk. Onderzoekers van de Universiteit van Hongkong hebben ruim 7000 gerapporteerde ‘uitbraken van drie of meer gevallen’ in China geanalyseerd en zagen daarbij dat vrijwel al die uitbraken binnen ontstonden, voornamelijk thuis of tijdens transport zoals in openbaar vervoer. Slechts één van de uitbraken bleek in de vrije buitenlucht te zijn ontstaan. De onderzoekers concluderen daarom dat het delen van een afgesloten ruimte een groter risico op besmetting met het nieuwe coronavirus geeft.

Wat het nieuwsbericht in de Volkskrant niet vermeldt is dat het hier om een ‘voorpublicatie’ van een wetenschappelijk artikel gaat en dat deze nog niet door andere wetenschappers is gecontroleerd (peerreview). Voordat een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift verschijnt, is het namelijk gebruikelijk dat vakgenoten (peers) het artikel beoordelen (review) om de kwaliteit van het artikel te kunnen waarborgen. Bovenaan het artikel van de Hongkongse onderzoekers staat dan ook duidelijk vermeld dat de waarde van het onderzoek nog verder bepaald moet worden en dat het géén advies voor de dagelijkse klinische praktijk is.

Behalve dat de onderzoeksresultaten en conclusies dus nog voorlopig zijn, zijn er ook nog andere kanttekeningen bij het onderzoek te maken. Zo werden de uitbraken voornamelijk gerapporteerd in de periode dat er in China strenge maatregelen golden, juist met als doel het verspreiden van het virus binnenshuis én buitenshuis tegen te gaan.

Het onderzoek lijkt daarom vooral te benadrukken dat er verschil bestaat in de mate van verspreiding van het coronavirus in de binnen- en buitenlucht, wat verschillende wetenschappers in de Volkskrant bevestigen. Het is echter geen bewijs dat besmetting in de buitenlucht dús nauwelijks voorkomt of reden om de geldende maatregelen in de buitenlucht te negeren.

Kijk voor de laatste informatie en maatregelen van het coronavirus op de website van de Rijksoverheid of de actuele informatie van het RIVM.

Geschreven door: de redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Corona veroorzaakt beroertes bij dertigers en veertigers”

De Telegraaf schreef onlangs dat artsen in New York waarschuwen dat gezonde jonge coronapatiënten die geen ernstige ziekteverschijnselen hebben, getroffen kunnen worden door een beroerte. Volgens een bericht in de Amerikaanse krant The Washington Post — wat door verschillende heftige woordkeuzes als zeer stemmingmakend omschreven kan worden – zou er in New York een ‘verzevenvoudiging’ zijn van patiënten jonger dan 50 jaar die een beroerte krijgen. Amerikaanse artsen zouden hebben gezegd dat dit ‘een te sterk signaal is om toevallig te zijn’ en daarom een verband met het coronavirus vermoeden.

Aanleiding van de berichten is een publicatie in het wetenschappelijke tijdschrift New England Journal of Medicine, waarin artsen van de Mount Sinai ziekenhuizen in New York vijf patiënten jonger dan 50 jaar beschrijven die een beroerte kregen en daarna ook besmet bleken met het coronavirus. Uit het artikel blijkt echter ook dat drie van de patiënten al een verhoogd risico hadden op een beroerte door onderliggende problemen zoals hoge bloeddruk, suikerziekte of een verhoogd cholesterol; één van hen had al eens een beroerte doorgemaakt. Verder is interessant te vermelden dat in New York volgens de statistieken iedere week tien beroertes bij mensen jonger dan 50 jaar voorkomen, wat het niet ondenkbaar maakt dat er nu in twee weken tijd vijf patiënten terechtkomen in de Mount Sinai ziekenhuizen. Een aantal van de patiënten heeft ook aangegeven langer gewacht te hebben met het bellen van het noodnummer omdat ze niet tijdens de huidige pandemie naar het ziekenhuis wilden, wat mogelijk negatief bijgedragen kan hebben aan het beloop van hun klachten.

De Mount Sinai ziekenhuizen behandelen volgens de New Yorkse artsen normaal 0,7 patiënten jonger dan 50 jaar met een beroerte per twee weken en nu dus vijf, wat zeker opvallend is (en dus strikt genomen inderdaad ‘een verzevenvoudiging’) maar niet direct een verband met het coronavirus aantoont. De publicatie vermeldt dan ook dat ‘ruimte wordt geven om individuele gevallen te presenteren zodat er mogelijk interessante verbanden worden beschreven waar men aandacht voor moet hebben’, maar dat ‘deze patiëntbeschrijvingen moeten worden gezien als observaties en niet als aanbevelingen voor medische behandeling’.

Het is daarom op basis van deze waarnemingen te stellig om te zeggen dat het coronavirus beroertes veroorzaakt bij gezonde jonge mensen — iets wat ook nog niet ondersteund wordt door cijfers uit bijvoorbeeld China. Overigens komt een verhoogde kans op bloedstolsels bij coronavirusinfectie wel steeds duidelijker uit onderzoek naar voren (zie bijvoorbeeld hier en hier) en is een verband tussen het coronavirus en beroertes mede daarom ook zeker niet uit te sluiten. Maar zoals de New Yorkse artsen zelf al schrijven: dat moet nog verder worden onderzocht.

Geschreven door: de redactie i.s.m. Frank Leeman, factchecker bij FactGurus
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Voor tweede keer iemand van hiv genezen”

Verschillende media berichtten enige tijd terug over een patiënt die als tweede persoon ter wereld zou zijn genezen van hiv. Omdat deze man naast hiv ook leukemie (bloedkanker) kreeg, onderging hij een stamceltransplantatie. Deze stamcellen waren ongevoelig voor hiv. Daardoor is hij nu al 2,5 jaar hiv-vrij. Waarom stamceltransplantatie patiënten met hiv mogelijk kan genezen maar slechts zeer zelden toepasbaar is, leggen we hieronder uit.

Een review door: Annemarie Post, gepromoveerd biomedisch onderzoeker, Radboud Universiteit Nijmegen
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Alle Nederlanders kunnen vanaf vandaag coronacheck doen”

Algemeen Dagblad schrijft dat “alle Nederlanders vanaf nu een coronacheck kunnen doen”. Wat is dit precies voor ‘check’ en wat is de betrouwbaarheid hiervan?

Het betreft hier de app De Corona Check, een initiatief van onder andere het Amsterdamse ziekenhuis OLVG, die ondersteuning biedt aan mensen die zich zorgen maken over het coronavirus of klachten hebben die daar op zouden kunnen wijzen. Gebruikers van deze app geven zelf aan in welke mate ze bepaalde symptomen hebben, zoals koorts en hoesten. Vervolgens bekijkt een team bestaande uit artsen en verpleegkundigen deze gegevens op afstand en bepalen op basis hiervan hoe waarschijnlijk het is dat iemand een infectie door het coronavirus heeft. Zij geven via de app adviezen en nemen zo nodig (telefonisch) contact op met de gebruiker.

Voordat de coronacrisis ontstond werd deze app gebruikt voor patiënten met chronische ziekten. Sinds half maart gebruikt het OLVG deze app onder de naam OLVG Corona Check speciaal voor gebruikers van haar eigen ziekenhuisregio. Het OLVG hoopte met de app onder meer de toestroom van patiënten naar het ziekenhuis beter te kunnen reguleren. De app wordt nu uitgebreid naar heel Nederland en de naam is daarom veranderd in De Corona Check. Ook gaat het OLVG op proef kijken wat de waarde is van het thuis meten van de hoeveelheid zuurstof in het bloed (saturatie) en eventueel afnemen van een bloedtest. Deze proef wordt vooralsnog alleen onder medewerkers van het OLVG gehouden en geldt dus niet voor heel Nederland.

Het is belangrijk te benadrukken dat deze app geen test is waarmee direct vastgesteld kan worden of er daadwerkelijk sprake is van een infectie door het coronavirus. Met de app wordt dus ook niet bijgehouden welke Nederlanders wel of geen coronavirusinfectie hebben (gehad). De mate van betrouwbaarheid van de app is bovendien nog niet bekend, zoals twee artsen onlangs in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde schreven.

De app is dus een manier om op afstand te kunnen inventariseren of mensen klachten hebben die bij een coronavirusinfectie kunnen passen, maar bij dringende klachten is het algemene advies om niet te wachten op het antwoord via de app maar zelf direct actie te ondernemen via het bellen van de huisarts of 112.

Geschreven door: de redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Nieuwe studie: kan moedermelk kwetsbare ouderen beschermen tegen Covid-19?”

Verschillende media schrijven over onderzoekers van het Amsterdam UMC die denken dat moedermelk gebruikt kan worden als medicijn tegen het coronavirus. Van moedermelk is bekend dat het baby’s tegen sommige infecties kan beschermen, doordat de melk bepaalde antistoffen bevat. De onderzoekers willen nu gaan bekijken of de moedermelk van vrouwen die een coronavirus-infectie hebben doorgemaakt antistoffen tegen het coronavirus bevat. Dat zou dan in theorie kunnen helpen om de persoon die de melk drinkt te beschermen tegen het virus.
In de nieuwsberichten wordt al een voorschot genomen op ‘vervolgonderzoek’ en de vraag ‘welke kwetsbare groep is gebaat bij een shot moedermelk’. Er zijn echter nog vele vragen onbeantwoord, om te beginnen of de melk van deze vrouwen daadwerkelijk antistoffen bevat. Daarna moet nog bekeken of dat voldoende antistoffen zijn om een beschermend effect te hebben en zelfs dan moet nog blijken of die ook nog werkzaam blijven na de nodige pasteurisatie van de moedermelk.
Er moeten dus nog verschillende vragen worden beantwoord voordat inderdaad sprake kan zijn van ‘ouderen die moedermelk drinken als bescherming’ tegen het coronavirus.

Vrouwen die borstvoeding (gaan) geven, een bewezen coronavirus-infectie hebben doorgemaakt en mee willen doen aan het onderzoek kunnen zich melden via de website van het Amsterdam UMC.

Geschreven door: de redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Kinderartsen waarschuwen: wet maakt crèches niet veiliger”

Enige tijd terug schreef het NRC dat “kinderartsen denken dat crèches niet veiliger worden als die niet-gevaccineerde kinderen mogen weigeren”. Dit bericht werd overgenomen door vrijwel alle media. Aanleiding voor het nieuws is een voorstel tot wijziging van de Wet kinderopvang dat recent een meerderheid kreeg in de Tweede Kamer.

Een review door: Donica Lodder, arts kindergeneeskunde, Zaans Medisch Centrum
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Groot alarm om coronavirus: WHO spreekt van internationale noodsituatie”

De berichtgeving omtrent het coronavirus gaat snel en is – ook voor Dokter Media – niet continu bij te houden. Op veler verzoek echter, zeker nu de Wereldgezondheidsorganisatie vanwege dit virus een internationale gezondheidscrisis heeft afgekondigd, geven we hier een overzicht van de achtergronden en betrouwbare bronnen bij dit nieuws. Dit review is dus geen nuancering van de berichtgeving.

Een review door: de redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Belangrijke doorbraak in onderzoek naar mazelen”

Onlangs verschenen in onder andere het Algemeen Dagblad en op NU.nl berichten dat het mazelenvirus niet alleen de ziekte mazelen zou veroorzaken, maar ook een “langdurige schade aan het afweersysteem”. Aanleiding hiervoor zijn twee recent gepubliceerde onderzoeken.

Een review door de redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier en hier

Lees meer