Neurologie

“Genezing MS weer dichterbij”

Vrijwel alle media schreven deze week over onderzoek naar de zenuwziekte multiple sclerose (MS), uitgevoerd door het Nijmeegse Radboudumc: een belangrijke ontdekking zou genezing van de ziekte mogelijk dichterbij brengen.

Een review door de redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

  • Dit nieuwsbericht hebben we uitgebreider besproken in deze FactGurus podcast van BNR Nieuwsradio. Hierin kun je ook horen dat het MS Fonds per mail heeft bevestigd dat een publicatie van de onderzoeksresultaten naar verwachting nog een half jaar op zich laat wachten.
Lees meer

“Al jong ongezond leven? Dan meer kans op dementie”

NRC schrijft dat uit onderzoek blijkt dat mensen die al jong ongezond leven, meer kans hebben op dementie. Britse onderzoekers gebruikten de gegevens van bijna 500 70-plussers die al vele jaren meedoen aan een groot onderzoek naar gezondheid. De 70-plussers, die overigens géén dementie hadden, ondergingen onlangs verschillende hersenscans. De uitkomsten van die scans werden vergeleken met hun gezondheidsgegevens – bekende risicofactoren zoals roken, overgewicht, hoge bloeddruk en diabetes – die waren opgeslagen op de leeftijden van 36, 53 en 69 jaar. Hieruit bleek dat bij deelnemers die één of meer van deze risicofactoren hadden, vaker een afwijkende hersenscan werd gezien. Dit verband was het sterkst wanneer de risicofactoren al op 36-jarige leeftijd aanwezig waren. De onderzoekers concluderen daarom dat “een hoger risico op hart- en vaatziekten verband houdt met een afwijkende hersenscan op 70-jarige leeftijd, zeker als het hogere risico al op jonge leeftijd aanwezig is”.

Omdat de onderzoekers dus géén patiënten met dementie hebben onderzocht – ook een afwijkende hersenscan wijst niet direct op dementie – is met dit specifieke onderzoek eigenlijk helemaal niet te concluderen dat ‘op jonge leeftijd ongezond leven leidt tot meer kans op dementie’, zoals NRC schrijft. Van de genoemde risicofactoren is echter al veel langer bekend dat ze leiden tot een grotere kans op het ontstaan van dementie. Het zal daarbij niet verbazen dat dit risico verder toeneemt naarmate de risicofactoren langer bestaan. Het onderzoek bevestigt daarom vooral het algemene advies voor een gezonde leefstijl.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“‘Een tia wordt te vaak onderschat'”

De Telegraaf schrijft over promotieonderzoek van huisarts-onderzoeker Faas Dolmans, waaruit blijkt dat “mensen die klachten hebben die duiden op een tia veel te lang wachten met het zoeken van medische hulp, terwijl het vaak de voorbode is van het ernstigere herseninfarct”. Dolmans wijst op de verschillende verschijnselen die kunnen duiden op een tia, die ook anders kunnen zijn dan de ‘klassieke’ kenmerken zoals een scheve mond, verwarde spraak of lamme arm. Hij benadrukt daarbij het belang van vroege herkenning, om schade door een beroerte te voorkómen. Daarnaast adviseert hij huisartsen bij het vermoeden van een tia direct bloedverdunners voor te schrijven, wat in de huidige richtlijn onvoldoende zou worden aangemoedigd.
Mensen die mogelijk een tia doormaken of dat bij een ander herkennen, worden geadviseerd direct contact op te nemen met hun huisarts, huisartsenpost of 112 te bellen.

Morgen 29 oktober is het ‘Wereld Beroerte Dag’. De berichtgeving over het promotieonderzoek sluit daarmee aan bij de extra aandacht voor het onderwerp.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“‘Ex-voetbalprofs 3,5 keer zoveel kans op dementie'”

Verschillende media schreven onlangs over onderzoek naar het verband tussen voetballen en dementie. Schotse onderzoekers vergeleken de gezondheidsgegevens van bijna 8.000 ex-voetballers met die van zo’n 23.000 niet-voetballers. Hieruit bleek dat de ex-voetballers bijna 3,5 keer vaker overleden aan dementie dan de niet-voetballers.
Met het onderzoek is niet vast te stellen dat het (koppen tijdens het) voetballen de oorzaak is van de dementie. Opmerkelijk was bijvoorbeeld dat er geen verschil was tussen keepers – die doorgaans weinig ballen koppen – en veldspelers. Ook werden de ex-voetballers gemiddeld ouder dan de niet-voetballers, wat een andere verklaring kan zijn voor het vaker voorkomen van dementie.

Het onderzoek zal niet direct aanleiding geven om het koppen te verbieden, al sluit het wel aan bij de langer bestaande vermoedens dat koppen schadelijk kan zijn voor de hersenen. De Nederlandse voetbalbond is vorig jaar een onderzoek gestart naar de impact van koppen bij jonge voetballers.

Lees voor meer informatie ook dit uitgebreidere bericht van onze collega’s van Gezondheid en Wetenschap.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Alzheimer-medicijn lijkt aan te slaan: ‘Dit is een mega-stap’”

Vrijwel alle media schrijven over een mogelijk nieuw medicijn tegen de ziekte van Alzheimer. Dit nadat een medicijnfabrikant bekendmaakte dat het toestemming heeft gevraagd om het middel ‘aducanumab’ op de Amerikaanse markt te brengen. Het medicijn kan de ziekte niet genezen, maar zou het ziekteproces mogelijk kunnen vertragen.
Eerder dit jaar bleek nog dat het medicijn onvoldoende werkte, waarna onderzoek naar de werkzaamheid werd gestopt. Uit “een nieuwe analyse van aanvullende gegevens” zou nu blijken dat het medicijn toch wel zou werken.
Het is belangrijk hier direct enkele kanttekeningen bij te plaatsen:

  1. De onderzoeksresultaten waar de werkzaamheid uit zou blijken, zijn nog niet gepubliceerd (en dus niet openbaar om onafhankelijk te worden beoordeeld)
  2. Het medicijn zou een verbetering geven van de score die patiënten behaalden op een score-lijst voor onder meer het denkvermogen (die verbetering noemt men ‘statistisch significant’). Dat betekent echter nog niet direct dat de patiënten zich ook merkbaar beter gaan voelen door het medicijn (dat noemt men ‘klinisch relevant’)
  3. Het zal naar verwachting nog lange tijd duren voor het medicijn, als het inderdaad werkzaam blijkt, op de Europese markt beschikbaar komt

De ziekte van Alzheimer is op dit moment nog niet te genezen of af te remmen. Er zijn wel enkele medicijnen beschikbaar, maar die onderdrukken alleen sommige ziekteverschijnselen. Beschikbaarheid van een medicijn dat het ziekteproces merkbaar zou vertragen, zou daarom inderdaad een grote stap zijn. Voor daar daadwerkelijk sprake van is, zullen allereerst de volledige onderzoeksresultaten openbaar gemaakt moeten worden. Dit zal naar verwachting aan het eind van dit jaar gebeuren.

Lees voor meer informatie ook dit uitgebreidere bericht in NRC, of dit artikel in Medisch Contact.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Deze test bewijst of je binnen 20 jaar Alzheimer krijgt”

De Telegraaf schrijft dat “Amerikaanse geleerden een bloedtest hebben ontwikkeld die Alzheimer kan vaststellen twintig jaar voor de ziekte zich openbaart”. Het bericht gaat geheel voorbij aan het feit dat de diagnose ziekte van Alzheimer nog helemaal niet is te stellen met een scan of bloedonderzoek. Daarnaast is de vraag, zoals De Telegraaf wel terecht opmerkt, wat mensen er nu aan zouden hebben om die diagnose al twintig jaar eerder te krijgen: de ziekte is namelijk nog niet te behandelen. De onderzoeksresultaten lijken daarom vooral van belang voor verder onderzoek naar de ziekte.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Eerste succes in strijd tegen Huntington”

De Volkskrant schrijft dat er “hoop voor Huntington-patiënten” is: onderzoekers zouden een medicijn hebben gevonden dat “de aanmaak van een giftig eiwit fors verminderde”. In het wetenschappelijke tijdschrift dat de onderzoeksresultaten publiceerde wordt zelfs gesproken van “een baanbrekend onderzoek”.
De ziekte van Huntington is een ernstige erfelijke ziekte waarbij schadelijke eiwitten ontstaan die verschillende delen van de hersenen aantasten. De ziekte is niet te genezen en er bestaan zelfs geen medicijnen die de ziekte kunnen afremmen. Onderzoekers hebben nu een medicijn gevonden dat de hoeveelheid schadelijke eiwitten bij patiënten met Huntington doet afnemen, zonder ernstige bijwerkingen.
Daarbij moeten twee belangrijke kanttekeningen gemaakt:

  1. Het betreft hier een kleinschalig, kortdurend ‘beginfase-onderzoek’
  2. Bij het onderzoek is niet gekeken of patiënten ook daadwerkelijk minder klachten en/of een langere overleving hebben door het medicijn

Vooral dit tweede punt is van groot belang. Zo bleek onlangs bijvoorbeeld dat een ander medicijn de ‘schadelijke eiwitten’ van de ziekte van Alzheimer kon verminderen, maar bleek uit vervolgonderzoek dat patiënten die het medicijn kregen toegediend gek genoeg niet minder maar juist méér klachten kregen.
De resultaten van het onderzoek naar de ziekte van Huntington mogen, zeker gezien het huidige gebrek aan behandelopties, desondanks zeker ‘hoopgevend’ worden genoemd. Maar er is eerst nog meer onderzoek nodig voor kan worden ingeschat of patiënten daadwerkelijk baat hebben bij het medicijn. In het bericht in de Volkskrant wordt beschreven dat de komende jaren een groot internationaal onderzoek wordt opgezet, waaraan ook het Groningse UMCG en Leidse LUMC zullen meedoen.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Wie gezond leeft, verlengt het leven met zes jaren”

Met een groot Nederlands onderzoek “is voor het eerst gemeten wat gezond leven concreet oplevert: langer leven zonder dodelijke ziekte. Maar wel meer dementie.”

Review door: redactie i.s.m. Gezondheid en Wetenschap
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

Hoe is het nu met… de “helse hoofdpijn-hulp”?

Dokter Media blikt in december terug op enkele onderwerpen die dit jaar in onze reviews zijn verschenen. Heeft die “doorbraak” zijn belofte al waar gemaakt? Is het “nieuwe medicijn” inmiddels in gebruik genomen? En waarom horen we niks meer van die “veelbelovende test”?

Dokter Media zoekt het uit en geeft wekelijks antwoord op de vraag: “Hoe is het nu met…?”

Lees meer

Hoe is het nu met… de “scan die delirium direct kan herkennen”?

Dokter Media blikt in december terug op enkele onderwerpen die dit jaar in onze reviews zijn verschenen. Heeft die “doorbraak” zijn belofte al waar gemaakt? Is het “nieuwe medicijn” inmiddels in gebruik genomen? En waarom horen we niks meer van die “veelbelovende test”?

Dokter Media zoekt het uit en geeft wekelijks antwoord op de vraag: “Hoe is het nu met….?”

Lees meer

“Neurologen: De blindedarm is mogelijk de bron van Parkinson”

Eind vorige week meldden Trouw, de Volkskrant en RTL Nieuws dat “een bron voor de ziekte van Parkinson in het wormvormig aanhangsel van de blindedarm ligt”. Het nieuwsbericht is gebaseerd op onderzoek door Amerikaanse en Zweedse neurologen.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Alzheimer veel sneller opgespoord met nieuwe bloedtest”

De NOS schrijft vanmorgen: “binnen een jaar is er een bloedtest waarmee de ziekte van Alzheimer eerder en gemakkelijker op te sporen valt dan nu”. Deze uitspraak zou zijn gedaan door een hoogleraar van het Amsterdam UMC. Volgens een persbericht van het Amsterdam UMC denkt de hoogleraar “binnen een jaar deze test, die de ziekte van Alzheimer aantoont, op de markt te hebben”. Het persbericht stelt zelfs dat de genezing van Alzheimer een “stap dichterbij” is. Uit de berichten is niet op te maken op welke onderzoeken de uitspraken zijn gebaseerd.
Het is belangrijk te benadrukken dat de ziekte van Alzheimer momenteel niet goed te behandelen en zeker niet te genezen is. Het ‘eerder opsporen van de ziekte’ zou daarom vooral betekenen dat te betreffende persoon eerder weet dat hij of zij de ziekte heeft. De hoogleraar hoopt dat een eerdere diagnose in de toekomst ook kan leiden tot betere behandeling, maar durft daar tegenover de NOS geen uitspraak over te doen.
De NOS tempert zelf de hoge verwachtingen: “In het onderzoek naar de ziekte van Alzheimer zijn al vaak hoopgevende ontwikkelingen gepresenteerd. Maar ondanks uitgebreid onderzoek en hoge investeringen hebben die patiënten uiteindelijk nog maar heel weinig gebracht.”
Het zal het komende jaar afwachten zijn of de genoemde test inderdaad beschikbaar komt, in hoeverre deze blijkt te werken en vooral of het inzetten van de test ook tot voordeel leidt voor de patiënt. Tot die tijd lijkt de hoopgevende berichtgeving erg voorbarig.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier