Medicatie

“Met gekweekte tumor voorspellen of chemo aanslaat”

“Voor het eerst is het gelukt vooraf te voorspellen of een chemotherapie wel of niet gaat aanslaan bij kankerpatiënten”, aldus NRC. Op basis van tumorweefsel van patiënten met uitgezaaide darmkanker ‘kweekten’ onderzoekers ‘mini-tumoren’, zodat zij in het laboratorium konden ‘uitproberen’ wat de reactie van de tumorcellen op bepaalde chemotherapie zou zijn. Hiermee hoopten zij van tevoren te kunnen bepalen bij welke patiënten chemotherapie zeker níet zou werken, zodat die patiënten nare bijwerkingen bespaard zouden kunnen blijven. Van het middel irinotecan bleek vrij goed te kunnen worden voorspeld of het (vrijwel) zeker géén effect zou hebben op de tumor. Andersom was dit niet het geval: als de mini-tumor goed reageerde op het middel was dit niet per se het geval bij de tumor in de patiënt. Bij de andere chemotherapie (5-fluorouracil en oxaliplatin) kon niet worden voorspeld of deze wel of niet zou aanslaan. De onderzoekers stellen daarom dat hun methode op dit moment alleen gebruikt zou kunnen worden om te voorspellen of irinotecan níet werkzaam zal zijn. Het is dus nog geheel niet te voorspellen of een chemotherapie zeker wél zal werken, zoals het nieuwsbericht suggereert.
Het is belangrijk te vermelden dat dit onderzoek zich in een nog experimentele fase bevindt. Zo bleek het bijvoorbeeld bij een op de drie patiënten niet mogelijk om een ‘mini-tumor’ te kweken. Volgens NRC hopen de onderzoekers “dat de mini-tumortest uitgebreid kan worden naar andere soorten kanker en dat er in de toekomst ook de werking van experimentele medicijnen op kan worden getest, voordat ze aan de patiënt worden gegeven.” Voor nu zal eerst nog moeten blijken of de onderzoeksresultaten op grotere schaal bevestigd kunnen worden voor de eerste toepassing in de dagelijkse praktijk zal kunnen plaatsvinden.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Meisjes van 16 die aan de pil zijn hebben vaker depressieve gevoelens”

Dat kopte RTL Nieuws naar aanleiding van ons onderzoek naar pilgebruik en depressieve klachten bij jonge vrouwen.

Een review door: Anouk de Wit, onderzoekster Universitair Medisch Centrum Groningen
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier  (N.B.: Anouk de Wit is mede-auteur van deze originele bron)

Lees meer

“‘Mogelijk kankerverwekkende’ maagzuurremmers teruggeroepen”

Meerdere media waaronder De Telegraaf melden dat “een groot deel van de maagzuurremmers met ranitidine wordt teruggeroepen van de Nederlandse markt”. Ranitidine is een medicijn dat zowel op recept als vrij verkrijgbaar is.
Medicijnfabrikanten moeten al hun medicijnen onderzoeken op mogelijke verontreiniging. Nu blijkt dat ranitidine op verschillende plekken wereldwijd verontreinigd is met de “mogelijk kankerverwekkende” stof NDMA. Het is niet zeker of de ranitidinegeneesmiddelen die in Nederland verkrijgbaar zijn ook verontreinigd zijn. Volgens de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd wordt het risico voor gebruikers van ranitidine op basis van de huidige beschikbare informatie ingeschat als “zeer klein”. Voor alle zekerheid worden nu alle middelen met ranitidine teruggeroepen. Mensen die ranitidine op recept hebben gekregen worden hierover geïnformeerd door hun apotheek. Soms wordt ranitidine ook zelf gemaakt door een apotheek. Het gaat dan om een drank met ranitidine, met name gebruikt door kinderen. De grondstof die daarvoor nodig is, valt in sommige gevallen ook onder de terugroepactie.
Volgens het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen is het onvermijdelijk dat er nu een tekort aan ranitidine ontstaat, maar zijn er voldoende alternatieve geneesmiddelen beschikbaar.

Lees voor meer informatie dit uitgebreide bericht op de website van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Immuunmedicijn blijkt ouderen jaren jonger te maken”

De Volkskrant schrijft over resultaten van een klein Amerikaans onderzoek. Uit een experiment bij negen gezonde 50-plussers die drie verschillende medicijnen kregen voorgeschreven, bleek “de chemische verpakking van het dna wat ‘jonger’ geworden”. Het is nog geheel onduidelijk wat dit in de praktijk betekent. Zo is bijvoorbeeld niet bekend wat de voor- of nadelen op langere termijn zijn, of mensen de medicijnen moeten blijven gebruiken voor dit ‘verjongende’ effect en is bovendien de vraag of deze mensen ook echt langer zouden leven.
Onderzoekers zijn enthousiast over de ontdekking, vooral omdat deze aanleiding zal geven tot verder onderzoek. Maar het onderzoek zal er niet toe leiden dat gezonde mensen nu medicijnen moeten gaan slikken: het is nog veel te vroeg om nu al te stellen dat medicatie ‘ouderen jaren jonger maakt’.

Lees voor meer informatie dit uitgebreide bericht van onze collega’s van Gezondheid en Wetenschap.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Door muziek bij operatie minder kans op verslaving aan pijnstillers”

Verschillende media melden dat patiënten die voor, tijdens en na een operatie via een koptelefoon muziek luisteren, minder zware pijnmedicatie nodig hebben. De kop van het bericht op NU.nl klopt niet: er is geen onderzoek gedaan naar de kans op het verslaafd raken aan pijnmedicatie. Die ‘zware pijnstillers’, morfine-achtige middelen, kunnen bij een klein percentage patiënten (vooral bij langdurig gebruik) inderdaad verslavend zijn. Het is echter niet zo, zoals in de verschillende nieuwsberichten doorklinkt, dat patiënten zomaar worden blootgesteld aan zware verslavende pijnstillers. Goede pijnstilling na een operatie is bijvoorbeeld essentieel voor een goed herstel. Mogelijk kan het luisteren van muziek rondom de operatie hier dus aan bijdragen.

Lees voor meer informatie dit uitgebreide bericht van onze collega’s van Gezondheid & Wetenschap.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Vrouw hoeft maar half zoveel hartmedicatie te slikken als man”

De Volkskrant meldt dat “vrouwen met hartfalen gebaat zijn bij een veel lagere dosering van de twee belangrijkste typen hartmedicatie dan de internationale cardiologierichtlijn nu voorschrijft”. Er is steeds meer aandacht voor man-vrouwverschillen met betrekking tot – met name – hartklachten. Op dit moment maken de meeste richtlijnen nog geen onderscheid tussen mannen en vrouwen, maar de onderzoekers hopen dat dit onderzoek bijdraagt aan de reeds lopende discussie. De Nederlandse hoogleraar cardiologie Angela Maas is een van de voornaamste wetenschappers die zich met dit onderwerp bezighoudt. Zij prijst de onderzoekers, maar merkt wel op dat de richtlijnen pas moeten worden aangepast nadat vervolgonderzoek heeft plaatsgevonden.
Vrouwen die een lagere dosering van hun medicatie willen overwegen kunnen dit met hun eigen arts bespreken.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Preventief slikken van ‘polypil’ verkleint de kans op een hartkwaal bij 50-plussers”

“Een grensverleggend idee dat de gangbare medische praktijk op zijn kop zet”, aldus de Volkskrant. Onderzoek in Iran naar de preventie van hart- en vaatziekten, waarbij de helft van een groep 50-plussers een zogeheten ‘polypil’ – een combinatie van aspirine, bloeddruk- en cholesterolverlagers –  kreeg, zou “zeer indrukwekkende en solide” resultaten laten zien. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat liefst 35 mensen vijf jaar lang deze ‘polypil’ moeten slikken om één ernstige complicatie van hart- en vaatziekten te voorkómen. Dat betekent dus dat 34 gezonde mensen vijf jaar lang de pil voor niets slikken. Het lijkt daarmee onwaarschijnlijk dat ‘de polypil’ nu echt het “grensverleggende idee” is waar de Volkskrant over schrijft.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Wetenschappers bezorgd over ‘te gemakkelijk’ melatoninegebruik onder jonge tieners”

Gisteren schreef de Volkskrant over het ‘slaapmiddel’ melatonine. Uit onderzoek door het Rotterdamse Erasmus MC blijkt dat veel jongeren het vrij verkrijgbare middel gebruiken om in slaap te komen. Maar onjuist gebruik kan leiden tot verschillende klachten en vooral juist ook méér slaapproblemen. De onderzoekers pleiten er daarom voor melatonine alleen op recept verkrijgbaar te maken. Wie melatonine wil gaan gebruiken, kan dat daarom het beste eerst bespreken met zijn of haar huisarts.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Meer lezen? Het nieuwsbericht in de Volkskrant beschrijft onzes inziens al de belangrijkste informatie. Voor meer informatie over slaapproblemen kun je terecht op de website van Thuisarts.

“Plastablet kan huidkanker bevorderen”

*Dokter Media schreef deze in het kort na een tip van internist Abel Thijs

Eind 2018 verschenen verschillende nieuwsberichten over het medicijn hydrochloorthiazide. Dit naar aanleiding van een melding van het het College ter Bevordering van Geneesmiddelen (CBG): uit onderzoek zou blijken dat het ‘plastablet’ het risico op het ontstaan van huidkanker verhoogt. Het gaat daarbij om twee vormen van huidkanker: het basaalcelcarcinoom en het plaveiselcelcarcinoom. Hydrochloorthiazide verhoogt waarschijnlijk de zonlichtgevoeligheid van de huid, waardoor het risico op huidkanker zou kunnen toenemen.

Alle berichten benadrukken echter dat dit niet direct een reden is om te stoppen met het gebruik van hydrochloorthiazide. Dit heeft verschillende redenen:

  • Ook zonder gebruik van hydrochloorthiazide lopen mensen het risico deze vormen van huidkanker te krijgen
  • Gebruik van hydrochloorthiazide doet dit risico maar een beetje toenemen
  • De genoemde vormen van huidkanker zijn doorgaans goed te behandelen

Het lijkt er daarom op dat voor de meeste patiënten de voordelen van het gebruik van hydrochloorthiazide zwaarder zullen wegen dan de nadelen ervan. Dit werd onlangs nog eens benadrukt in een artikel in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, waarin het verhoogde risico op huidkanker verder genuanceerd werd.

Alleen in bepaalde gevallen, zoals bij mensen die al vaker huidkanker hebben gehad, zou het stoppen met het medicijn mogelijk raadzaam zijn. Mensen die hydrochloorthiazide gebruiken worden daarom geadviseerd het medicijn gewoon te blijven gebruiken en alleen te stoppen na overleg met hun arts. Het blijft daarnaast onverminderd belangrijk te letten op goede bescherming tegen UV-straling van zonlicht.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Autistische kinderen vertonen socialer gedrag door neusspray”

Vorige week schreef onder andere De Volkskrant over “een potentiële doorbraak”: “een neusspray die kinderen met autisme socialer maakt”. Deze nieuwsberichten zijn gebaseerd op onderzoek door de Universiteit van Stanford.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

Hoe is het nu met… de “helse hoofdpijn-hulp”?

Dokter Media blikt in december terug op enkele onderwerpen die dit jaar in onze reviews zijn verschenen. Heeft die “doorbraak” zijn belofte al waar gemaakt? Is het “nieuwe medicijn” inmiddels in gebruik genomen? En waarom horen we niks meer van die “veelbelovende test”?

Dokter Media zoekt het uit en geeft wekelijks antwoord op de vraag: “Hoe is het nu met…?”

Lees meer

“Kankerpatiënten ten einde raad: nivolumab niet vergoed”

Naar aanleiding van berichtgeving van De Telegraaf schrijven vrijwel alle media over het medicijn nivolumab. Volgens de berichten hebben “zorgverzekeraars besloten het middel niet te vergoeden”, nadat de commissie Beoordeling Oncologische Middelen (BOM) dit zou hebben geadviseerd. Met veel krachttermen wordt beschreven dat het medicijn plotseling niet meer beschikbaar zou zijn voor patiënten met kanker, die daar voor hun behandeling van afhankelijk zouden zijn.
Het is belangrijk allereerst te benadrukken dat het advies om nivolumab niet te vergoeden alleen geldt voor één specifieke patiëntengroep, namelijk die met een zogeheten vroeg-stadium melanoom. Dit omdat de commissie vindt dat er bij deze patiënten nog te weinig ervaring is met behandeling met (het zeer dure) nivolumab en daarmee nog niet duidelijk is of de behandeling effectief en veilig genoeg is. Voor alle andere patiënten die al worden behandeld met nivolumab, zoals patiënten met een laat-stadium melanoom of patiënten met longkanker, blijft het medicijn gewoon vergoed.
Het zou echter goed kunnen dat ook patiënten met een vroeg-stadium melanoom op termijn gebaat blijken bij het medicijn en dat hen dus nu een hoog nodige behandeling wordt onthouden. Het advies heeft daarom veel vragen opgeroepen, zowel in de politiek als bij sommige oncologen. Het lijkt daarmee waarschijnlijk dat er binnenkort een vervolg zal komen op de huidige berichtgeving, met mogelijk meer duidelijkheid voor patiënten met deze specifieke vorm van kanker.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: wij hebben de originele bron van dit nieuwsbericht niet kunnen vinden

Addendum: inmiddels heeft de commissie BOM de betreffende behandeling met nivolumab toch als positief beoordeeld. Het middel wordt daarom waarschijnlijk per 1 januari 2019 ook voor deze indicatie vergoed.