Cardiologie

“Onderzoek: hartoperatie niet per se nodig, medicatie werkt vaak net zo goed”

Verschillende media waaronder de NOS melden dat hartpatiënten die nu standaard een operatie ondergaan vaak net zo goed af zijn met alleen medicijnen. De berichten zijn gebaseerd op een Amerikaans onderzoek dat recent is gepresenteerd tijdens een groot internationaal cardiologie congres (American Heart Association 2019).

In de basis gaat het om de volgende discussie:
Als een patiënt pijn op de borst heeft op basis van zuurstof gebrek in het hart, kan dat veroorzaakt worden door vernauwingen in de grote kransslagaderen (op basis van aderverkalking). Hiervoor zijn er twee behandelstrategieën: met medicijnen of door een ingreep. Een ingreep kan een dotter (ook wel: PCI) zijn of omleidingen middels een open hart operatie (bypass of CABG). Het werk van een dokter is erop gericht de patiënt langer te laten leven, en/of zich beter te laten voelen. Een veel voorkomende gedachte bij zowel artsen als patiënten is dat een ingreep voor een betere overleving zorgt in vergelijking met de behandeling met enkel medicijnen. Echter diverse onderzoeken in het verleden laten hierover tegenstrijdige resultaten zien.

Voor het onderzoek werden beide behandelstrategieën met elkaar vergeleken bij ruim 5000 patiënten. Deze patiënten hadden stabiele klachten van pijn op de borst door zuurstof tekort. Patiënten mochten niet meedoen aan het onderzoek als ze op dat moment een hartinfarct hadden of er recent een hadden gehad, als ze een verminderde pompfunctie van het hart hadden, of als ze een vernauwing in een zeer belangrijk eerste deel van de linker kransslagader hadden.

De resultaten van het onderzoek laten zien dat bij deze specifieke groep patiënten, een ingreep (dotter of bypass) niet zorgt voor een betere overleving of minder hartinfarcten na 4 jaar, dan de behandeling met enkel medicijnen. Wel heeft de groep die een ingreep krijgt hierna een grotere kans op minder klachten van pijn op de borst dan de met medicijnen behandelde groep.

Enkele punten van aandacht hierbij:

  • Het onderzoek is vooralsnog enkel gepresenteerd op het congres. De daadwerkelijke publicatie moet nog volgen, waardoor de volledige resultaten nog niet openbaar zijn en gecontroleerd kunnen worden door onafhankelijke artsen en onderzoekers.
  • De follow-up van het onderzoek is vooralsnog slechts 4 jaar. Het is hopen op een langere follow-up, zeker gezien het feit dat de 2 groepen richting het einde van het onderzoek wel langzaam lijken te gaan verschillen. Het is interessant te zien wat er gebeurt na 4 jaar.
  • Er volgt nog een interessante ‘substudie’ (genaamd CIAO-ISCHEMIA) waarbij specifiek wordt gekeken naar patiënten die wel pijn op de borst hadden, maar geen vernauwingen in de grote kransslagaderen.
  • In de Amerikaanse media wordt veel gesproken over een mogelijk financiële voordeel bij behandeling met medicijnen. Cijfers hierover zijn nog niet gepubliceerd, maar zullen waarschijnlijk binnenkort volgen.

Samengevat toont dit onderzoek aan dat bij patiënten met pijn op de borst een medicamenteuze behandeling net zo veilig is als een interventionele behandeling. Wel is er een grotere kans op vermindering van klachten na een interventie. De volledige onderzoeksresultaten zullen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan ‘shared decision making’, waarbij arts en patiënt samen de voor deze patiënt meest geschikte behandeling kiezen.

Geschreven door: Tamara Aipassa, interventiecardioloog
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

  • Verklaring belangenverstrengeling: Dr Aipassa is interventiecardioloog en behandelt in die functie patiënten met hartklachten, ook door het uitvoeren van dotters. Zij is niet betrokken bij het onderzoek en heeft geen andere financiële belangen bij bovenstaand bericht.

“Hartstichting: zout stimuleert ontstekingen”

Vrijwel alle media schrijven over onderzoekresultaten van het Amsterdam UMC. Voor het onderzoek kregen 11 gezonde jonge mannen gedurende 2 weken een dieet met veel zout (gemiddeld 19 gram zout per dag) en 2 weken een dieet met weinig zout (gemiddeld 2 gram zout per dag). Ten tijde van de hoge zoutinname bleken in het bloed van de mannen verschillende ontstekingsreacties te worden gestimuleerd. De onderzoekers concluderen daarom dat hoge zoutinname leidt tot toename van ontsteking, wat “ons een stapje dichterbij het begrip van de schadelijke effecten van hoge zoutinname brengt”.

Bij het onderzoek kunnen een paar belangrijke kanttekeningen geplaatst:

  • het onderzoek is uitgevoerd bij slechts 11 gezonde proefpersonen, wat de resultaten niet direct toepasbaar maakt op de algemene bevolking
  • de zoutinname was gedurende het onderzoek ofwel zeer hoog ofwel zeer laag, wat niet overeenkomt met gebruikelijke dagelijkse zoutinname
  • het is nog niet bekend of de gestimuleerde ontstekingsreacties ook daadwerkelijk leiden tot meer ziekteverschijnselen
  • met het onderzoek is niet te bepalen vanaf welke zoutinname de mogelijke schadelijke effecten optreden

Ondanks bovenstaande kanttekeningen geven de resultaten wel aanleiding tot verder onderzoek naar zoutinname en ontstekingsreacties. Omdat ontstekingsreacties een belangrijke rol lijken te spelen bij hart- en vaatziekten, nemen de onderzoekers hier alvast een voorschot op door te stellen dat “zout op die manier slagaderverkalking zou kunnen verergeren”. Of dit daadwerkelijk het geval is en welke zoutinname in dat opzicht nog ‘veilig’ is, zal nog moeten blijken.

Het is overigens al langer bekend dat een hoge zoutinname ongezond is. Om die reden adviseert het Voedingscentrum een maximale zoutinname van 6 gram per dag.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Vrouw hoeft maar half zoveel hartmedicatie te slikken als man”

De Volkskrant meldt dat “vrouwen met hartfalen gebaat zijn bij een veel lagere dosering van de twee belangrijkste typen hartmedicatie dan de internationale cardiologierichtlijn nu voorschrijft”. Er is steeds meer aandacht voor man-vrouwverschillen met betrekking tot – met name – hartklachten. Op dit moment maken de meeste richtlijnen nog geen onderscheid tussen mannen en vrouwen, maar de onderzoekers hopen dat dit onderzoek bijdraagt aan de reeds lopende discussie. De Nederlandse hoogleraar cardiologie Angela Maas is een van de voornaamste wetenschappers die zich met dit onderwerp bezighoudt. Zij prijst de onderzoekers, maar merkt wel op dat de richtlijnen pas moeten worden aangepast nadat vervolgonderzoek heeft plaatsgevonden.
Vrouwen die een lagere dosering van hun medicatie willen overwegen kunnen dit met hun eigen arts bespreken.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

“Preventief slikken van ‘polypil’ verkleint de kans op een hartkwaal bij 50-plussers”

“Een grensverleggend idee dat de gangbare medische praktijk op zijn kop zet”, aldus de Volkskrant. Onderzoek in Iran naar de preventie van hart- en vaatziekten, waarbij de helft van een groep 50-plussers een zogeheten ‘polypil’ – een combinatie van aspirine, bloeddruk- en cholesterolverlagers –  kreeg, zou “zeer indrukwekkende en solide” resultaten laten zien. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat liefst 35 mensen vijf jaar lang deze ‘polypil’ moeten slikken om één ernstige complicatie van hart- en vaatziekten te voorkómen. Dat betekent dus dat 34 gezonde mensen vijf jaar lang de pil voor niets slikken. Het lijkt daarmee onwaarschijnlijk dat ‘de polypil’ nu echt het “grensverleggende idee” is waar de Volkskrant over schrijft.

Geschreven door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Ingrijpen bij hartritmestoornis lang niet altijd nodig”

Vorige week schreef De Volkskrant dat “afwachten in plaats van direct ingrijpen bij boezemfibrilleren net zo veilig en effectief is”. Is dit daadwerkelijk iets nieuws?

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Wie gezond leeft, verlengt het leven met zes jaren”

Met een groot Nederlands onderzoek “is voor het eerst gemeten wat gezond leven concreet oplevert: langer leven zonder dodelijke ziekte. Maar wel meer dementie.”

Review door: redactie i.s.m. Gezondheid en Wetenschap
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Apparaatje voorspelt diabetes en overlijden”

“De kans dat een gezonde man of vrouw binnen afzienbare tijd diabetes ontwikkelt, is voortaan binnen tien seconden te bepalen”, meldt De Telegraaf. Naast diabetes zouden ook hart- en vaatziekten en zelfs overlijden kunnen worden voorspeld. Het nieuwsbericht volgt op de publicatie van een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift over diabetes.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Aspirientje slecht voor gezonde senior”

NRC meldde vorige week dat “een aspirientje ter voorkoming van hart- en vaatziekten  de kans op een iets eerdere dood bij gezonde ouderen verhoogt”. Het nieuwsbericht is gebaseerd op een artikel dat verscheen in een Amerikaans wetenschappelijk tijdschrift.

Review door: redactie i.s.m. Gezondheid en Wetenschap
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Pijnstiller diclofenac moet uit vrije verkoop wegens bijwerkingen”

Vorige week verscheen in het NRC een nieuwsbericht over de pijnstiller diclofenac. Het medicijn zou “meer hartproblemen en maagdarmproblemen dan soortgelijke pijnstillers als ibuprofen, naproxen en paracetamol” veroorzaken. Volgens Deense onderzoekers – die “het grootste onderzoek ooit naar de bijwerkingen van diclofenac” verrichtten – zou de pijnstiller daarom niet meer zonder doktersrecept verkrijgbaar moeten zijn.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Een zwak hart bevordert kanker”

“Hartfalen verhoogt het risico op kanker”, aldus NRC halverwege augustus. Dit nieuwsbericht is gebaseerd op onderzoek door Groningse artsen.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Huisartsen gaan met hun smartphone hartfilmpjes maken”

NU.nl schreef dit weekend dat huisartsen binnenkort hartfilmpjes kunnen maken met hun smartphone of tablet. Een cardioloog kijkt dan op afstand mee voor het stellen van de diagnose. Dit zou onder meer “veel (reis)tijd en geld kunnen schelen”.

Review door: redactie
Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

Lees meer

“Ook één sigaret per dag is dodelijk”

Verschillende kranten schrijven over Brits onderzoek waaruit zou blijken dat ook mensen die maar één of enkele sigaretten per dag roken, een verhoogd risico op hart- en vaatziekten hebben. De onderzoekers combineerden de gegevens uit een groot aantal andere onderzoeken naar het verband tussen roken en hart- en vaatziekten. Zij berekenden daarbij dat mensen die 20 sigaretten per dag roken grofweg 2 a 3 keer zoveel kans hebben op hart- en vaatziekten, maar mensen die slechts één sigaret per dag roken ook nog altijd zo’n 1,3 keer zo grote kans. De onderzoekers concluderen dat er “geen veilige ondergrens” bestaat voor het roken van sigaretten.
Ook in De Telegraaf wordt gesteld dat “minderen geen optie” is. Dat blijkt niet per se uit het onderzoek, wat toont dat minderen wel degelijk effect kan hebben. Maar helemaal stoppen is natuurlijk beter.

Link naar nieuwsbericht: klik hier
Link naar originele bron: klik hier

In samenwerking met Gezondheid en Wetenschap